( 293 ) 



en groote sehommelperïode zou voor de demping volgens de conden- 

 satormethode een condensator van enorme capaciteit vereischen. De 

 gemakkelijk reguleerbare mica of papieren condensatoren zonden 

 hiervoor niet in aanmerking komen, daar zelfs de grootste modellen 

 uit den handel nog honderdduizend maal te klein zouden blijken te 

 zijn. Men zou dus zijn toevlucht moeten nemen tot een andere soort 

 van condensatoren, bijv. electrolytische, en men zou nog afzonderlijk 

 moeten onderzoeken, in hoeverre deze inderdaad voor het beoogde 

 doel practisch bruikbaar kunnen Avorden gemaakt. 



Aan den eisch van een korte schommel periode bij relatief hoogen 

 inwendigen weerstand voldoet behalve de snaargalvanometer nog, 

 voor zoo ver mij bekend is, slechts één ander instrument : de 

 oscillograaf. Hierin geschiedt de demping <Joor middel van olie, 

 die verwarmd wordt. l ) 



De temperatuur der olie bepaalt haar viscositeit en de regeling- 

 van den graad der demping wordt in den oscillograaf dan ook ver- 

 kregen door de regeling van de temperatuur der olie. Het behoeft 

 geen betoog, dat het werktuig aan practische bruikbaarheid aanzien- 

 lijk zal winnen, indien de olie met de verwarmingsinrichting achter- 

 wege blijft, en een condensator daarvoor in de plaats wordt gesteld. 



In den snaargalvanometer zal de condensator-methode daar met 

 succes worden toegepast, waar men stroomvariaties van korten duur, 

 b.v. van 1 en zelfs van 0.1 a wenscht te meten. Neemt men een 

 zeer korten, strak gespannen kwartsdraad tot snaar, dan zal men 

 inderdaad uitslagen van den laatstgenoemden duur kunnen verkrijgen. 

 Deze zouden zonder condensator wegens de voorkomende oscillaties 

 voor vele doeleinden onbruikbaar zijn, terwijl zij thans door een 

 doelmatige demping voor een aantal physische en eleetrotechnische 

 onderzoekingen van nut kunnen worden. En daarbij zal de snaar- 

 galvanometer bij gelijke snelheid van uitslag een veel gevoeliger 

 instrument blijken te zijn dan de oscillograaf. 



Ook bij een aantal electro-physiologisehe onderzoekingen zal men 

 van de condensator-methode partij kunnen trekken, terwijl zij in 't 

 bijzonder de studie der geluiden zal vergemakkelijken. Hierover hoop 

 ik in een later opstel een nadere mededeeling te doen. 



l ) Men maakt ook wel van een mengsel van twee vloeistoffen gebruik, waarvan 

 de eene een groote, de andere een geringe viscositeit bezit. Men kiest het mengsel 

 zóó, dat juist de gewenschte viscositeit verkregen wordt. 



