( 29 4 ) 



Plantenkunde. — De Heer C. A. J. A. Oüdemans biedt eene mede- 

 deeling aan over : „Leptostroma a ustriacu m Oud. , eene 

 nog onbekende, op de naalden van Plnus austriaca levende 

 Leptostromacee, en over H y m e n o p s i s Ty p h a e (Fuck.) Sacc, 

 eene tot hiertoe onvolkomen beschreven Tuberculariacee, eigen 

 aan de verdorde bladsclieeden van Typha latifolia." 



1. LEPTOSTROMA AÜSTRIACUM, Oud. 

 (Plaat I.) 



Op den 13 en Juni 1904 ontving ik van den Heer Dr. J. Ritzema 

 Bos, Hoogleeraar te Amsterdam, een zeker aantal, van Schoorl af- 

 komstige, verspeende exemplaren van Plnus austriaca, allen gestorven, 

 en waarvan in den begeleidenden brief vermeld werd, dat de wortels 

 hier en daar kussenvormige verhevenheden vertoonden, welker opper- 

 vlakte met spoelvormige, in kamertjes verdeelde conidiën bedekt was, 

 die, wat hare mikroskopische eigenschappen betreft, het meest met 

 de conidiën van het geslacht Fusarium overeenkwamen. 



Bovendien echter vond ik — doch zonder dat daarop mijne aan- 

 dacht gevestigd was geworden — dat de meeste naalden der gestor- 

 ven plantjes beiderzijds met kleine zwarte stippen en streepjes bezet 

 waren, wier uitwendig voorkomen met de aan Leptostroma of Lep- 

 tothyrium eigene perithecia de meeste overeenkomst aanboden. 



De mij toegezonden plantjes, voorzien van een hier en daar ver- 

 takten penwortel van ongeveer 1 decim. lengte en 1 — 3 mill. dikte, 

 bleken, bij nadere beschouwing, veel geleden te hebben, daar de 

 schors op onderscheidene plaatsen los om de houtkern heenzat, zoo 

 zij al niet geheel ontbrak. Een en ander wettigde het vermoeden, 

 dat de jonge Pijnboompjes onder den aanval der Fusarium-pl&ntjes 

 te gronde waren gegaan, en dat de Leptostroma- of Leptothyrium- 

 individuen de ziekelijke, treurende of stervende naalden tot zetel 

 hunner doodende werking hadden uitverkoren. 



De overgebleven i^&mwm-kussentjes waren weinig talrijk, 1 — 3 

 mill. in middellijn en licht rozerood getint. Door gebrek aan geschikte 

 voorwerpen ter fme van onderzoek, was ik, desgevraagd, genood- 

 zaakt mij te bepalen tot de mededeeling, dat hier hoogst waarschijn- 

 lijk Fusarium roseum in het spel was, en liet ik de nadere toelich- 

 ting van de door dien fungus veroorzaakte en niet gering te schatten 

 verwoestingen aan de zorg over van Prof. Ritzema Bos. 



Een nader onderzoek van de zeer talrijke stippen en streepjes, 

 aan de naalden van Pinus austriaca te vinden, gaf mij aanleiding, 



