( 306 ) 



$6. De waargenomen klokstaiiden werden vóóraf herleid tot 

 middernacht van den datum der waarneming. Dit geschiedde met 

 klokgangen naar eene voorloopige formule berekend met inachtname 

 van luchtdruk, temperatuur en temperatuursverschil in het tijdvak 

 van de tijdsbepaling tot middernacht. Deze formule, afgeleid uit de 

 tijdsbepalingen van de l e helft van 1903, werd door den heer 

 Hamersma geregeld aan elke nieuwe tijdsbepaling getoetst, en bleek 

 zeer voldoende voor het doel, waarvoor zij hier is gebruikt. 



Constans = Dag. gang — 0.0157 (bar. — 760) + 0*032 (temp. — 1(T) 



— 0.31 (temp. verschil). 



Uit de opteekeningen betreffende luchtdruk, temperatuur en tem- 

 peratuursverschil zijn daggemiddelden opgemaakt, van middernacht 

 tot middernacht. De klokstanden te middernacht noem ik S, en de 

 gemiddelde dag-gangen over de intervallen der opeenvolgende tijds- 

 bepalingen Q, in overeenstemming met de letters vroeger door mij 

 gebezigd. Voor dezelfde tijdsintervallen werden uit de bovengenoemde 

 dagmiddentallen de gemiddelde waarden van den luchtdruk, de tem- 

 peratuur en het temperatuursverschil opgemaakt. Deze grootheden 

 komen in de interpolatie met Q overeen, weshalve ik ze Q B , Qr, Q v 

 noemen zal. Barometerhoogten zijn afwijkingen van 76 Cm. en 

 temperaturen # gelden voor den bovensten thermometer. 



In de uiteenzetting zal ik mij bedienen van de letters S B , S*, S v , om 

 grootheden aan te duiden, die voor elke waarneming zouden te becij- 

 feren zijn door de dagmiddentallen van B, & en V van zeker aan- 

 vangspunt, bijv. 14 Jan. 1903 af tot den middernacht der tijdsbepa- 

 ling samen te tellen. Onder S p versta ik een getal dat -[- 10 is 

 voor elke tijdsbepaling van Pannekoek, en nul voor elke tijdsbepa- 

 ling van Bakhuyzen, terwijl de rij Q p samenhangt met rij S p zooals 



elke rij Q met rij £naar de formule Q n =z . S r en S g stellen hier 



2 opeenvolgende grootheden der rij, n het interval tusschen beide 

 in dagen voor. 



Als herleide en vereffende klokstand is dan te beschouwen : 



B & v P 



L =: S — x S — yS" — z S — u S — ƒ. 



De letters L, S, ƒ omvatten elk eene rij van discrete waarden, 

 voor elke tijdsbepaling één, maar met behulp van interpolatie langs 

 de minst gekromde lijn laten zij zich ook als doorloopende ver- 

 anderlijke grootheden opvatten, wier l e en 2 e afgeleiden van begin 

 tot eind ook doorloopend, doch wier 3 e afgeleiden sprongsgewijs 

 veranderen. Ter bepaling van zulk een veranderlijke, S B bijv., voor 

 het tijdstip t=q-\-T tusschen 2 opeenvolgende epoches, q en r, van 



