( 341 ) 



gerekt, daar de waarnemingen over een groot aantal intervallen zijn 

 verdeeld om de beide curven met elkaar te kunnen vergelijken. 

 Wordeii de waarnemingen echter tot een even groot aantal groepen 

 als in de andere figuren samengevoegd, dan onderscheidt de aldus 

 verkregen curve zich niet van die der overige onderzochte kenmerken. 

 Voor deze cultuur is de mediane 53, het quartiel 17.25 en de varia- 



biliteits-coëfficient — 0.32, terwijl het minimum aantal zijtakken 



1, het maximum aantal 162 bedraagt. 



Bij dit kenmerk, vindt men nu niet, zooals in de overige gevallen, 

 door de slechte voeding eenvoudig een verplaatsing der curve naar 

 links, gepaard gaande met een meerdere of mindere verandering in 



Q 



de waarde van M. Q en — , maar hier ffaat cle symmetrische curve 



over in een halve curve, waarvan het toppunt op nul ligt. 



We kunnen het optreden van deze halve curve op de volgende 

 wijze verklaren. De benedenste grens voor het aantal zijtakken van 

 de 3 de orde van Iberis amara is 0. Daar de plant ook aan hoofd- 

 tak en takken van de 2 de orde bloeit, is zij dus zonder takken van 

 de 3 de orde bestaanbaar. Onder gunstige voedingsomstandigheden 

 evenwel is cle ontwikkeling van de planten zóó krachtig, dat er bij 

 alle individuen takken van de 3 de orde gevormd worden, maar in 

 buitengewoon uiteenloopend aantal, zooals de curve van fig. Y voor 

 deze cultuur leert. Bij ongunstige voeding daarentegen treden ook 

 individuen op, waarbij geen takken van de 3 de orde worden aange- 

 legd, en naarmate cle voeding slechter is zal het aantal van deze 

 individuen grooter worden. Zoo zien we dan ook, dat bij de zeer 

 slechte voeding van den zandgrond een groot aantal planten geen 

 takken van cle 3 de orde bezit, dus de benedenste grens bereikt heeft, 

 terwijl de overige exemplaren een geringer of grooter aantal van 

 deze zijtakken dragen, zooals fig. V voor deze cultuur dat aan- 

 toont. We komen dus tot de overtuiging, dat cle halve curve bij dit 

 kenmerk een noodzakelijk gevolg is van het feit, dat door de on- 

 gunstige voedingsomstandigheden de variatiecurve zoodanig wordt 

 verschoven, dat ze tegen cle benedenste grens van het geheele variatie- 

 gebied van dat kenmerk stoot, terwijl een groot aantal van de indivi- 

 duen deze uiterste minimumwaarde vertoont. 



Ook bij Anethum graveolens treedt een groot verschil op in den 

 vorm der curven van het aantal schermstralen bij beide culturen, 

 fig. YI. De curve van de goed gevoede planten is nagenoeg sym- 

 metrisch, terwijl die van de planten, van den zandgrond afkomstig, 

 asymmetrisch is en wel zoodanig, dat het toppunt van de curve 



24 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. Xlll. A°. 1904/5. 



