( 350 ) 



Spirogyra heeft gevonden. Slechts heeft de moedercel in het laatste 

 geval niet meerdere gelijkwaardige vacuolen, maar één groote, die 

 zijdelings in de kernspoel doordringt. 



Eenigszins anders staat het met de deelingen in het wandstandig 

 protoplasma van den embryozak. Deze cel bevat niet alleen vele 

 kernen, maar is ook ten opzichte harer vacuolen eenigszins anders 

 van bouw. Zij heeft namelijk één enkele groote vacuole, die het 

 middengedeelte der cel vult, maar bovendien in het wandstandig 

 protoplasma een groot aantal zeer kleine adventiefvacuolen, die in 

 de niet ontkleurde preparaten van den Heer Sypkens bijzonder gemak- 

 kelijk in het oog vielen. Na de kerndeeling dringt nu het korrelig 

 protoplasma met zijn kleine aclventiefvacuolen zich tusschen de dochter- 

 kernen en de vrije uiteinden der verbindingsdraden. Van daar uit 

 dringt het dan verder tusschen de verbindingsdraden naar den aequator. 

 Ten slotte zijn dus de dochterkernen van elkaar gescheiden door 

 korrelig protoplasma met aclventiefvacuolen van den embryozak. 

 Wanneer nu later het wandstandig protoplasma zich in cellen ver- 

 deelt, dan neemt de groote embryozakvacuole daaraan geen deel, 

 maar wordt elke nieuw gevormde endospermcel voorzien van een 

 zeker aantal aclventiefvacuolen. 



Er is dus hier een zekere tegenstelling met hetgeen bij gewone 

 eeldeelingen in jonge cellen geschiedt, maar met de vacuolentheorie 

 van de Vries en Went is ook clit proces in volkomen overeenstem- 

 ming, want Went heeft aangetoond, dat kleine aclventiefvacuolen in 

 allerlei gewone cellen in groot aantal voorkomen kunnen, en geheel 

 met de groote vacuole te vergelijken zijn, waaruit zij ook door 

 deeling ontstaan kunnen. Het zou mij niet verbazen als voortgezet 

 onderzoek aantoonde, dat hun voorkomen nog veel algemeener is 

 dan men thans onderstelt. 



Het geval, dat zich in den embryozak van Fritiïlaria en vele 

 andere planten voordoet, staat overigens geenszins op zich zelf, en 

 komt met name bij de deeling van andere veelkernige cellen voor 

 Door Went zijn in zijn onderzoek omtrent de vacuolen der Algen 

 eenige zulke gevallen genoemd (Chaetomorpha aerea, Acetabularia 

 mediterranea, Cocliwn tomentosum). 



Ik zelf was in de gelegenheid een dergelijk geval van deeling 

 waar te nemen bij de vorming van ongeslachtelijke zoösporen inde 

 cellen van Hydrodictyon utriculatum. Terwijl cle zwermsporen, die 

 door deeling van het wandstandig protoplasma gevormd waren, zich 

 gedeeltelijk in beweging bevonden en zich gedeeltelijk reeds netvormig 

 geordend hadden, alles binnen den wand der groote moedercel, zag 

 ik het middengedeelte dezer cel ingenomen door een drietal groota 



