( 362 ) 



velden, dan is er niets ver wonderlijks in, dat zulke veranderingen 

 juist bij sterren, in nevelmassa's gehuld, vaak voorkomen. 



Ter verklaring van bijzonderheden in de spectra der Novae is het 

 beginsel der anomale dispersie reeds toegepast door H. Ebert 1 ). De 

 kenmerkende eigenaardigheid dezer spectra, namelijk dat daarin 

 lijnen voorkomen, die uit een lichte en een donkere componente 

 bestaan, de lichte naar rood, de donkere naar violet verschoven, 

 werd daarbij op gelukkige wijze in verband gebracht met de theorie 

 van Seeliger, volgens welke het verschijnen der Novae zou zijn toe 

 te schrijven aan de omstandigheid, clat een weinig lichtgevend hemel- 

 lichaam met groote snelheid een kosmische nevelmassa binnendringt. 

 Daarbij zou dan de ster aan den voorkant zeer sterk lichtgevend 

 worden en een dichte gasomhulling krijgen, waarin nu, zooals Ebert 

 aantoont, de kromming der lichtstralen juist zóó moet zijn, dat de 

 dispersiebanden helder zijn aan den naar rood gekeerden, donker 

 aan den naar violet gewenden kant der absorptielijnen. 



Ebert wil verschuivingen en verdubbelingen van lijnen in de 

 spectra van vele veranderlijke sterren van korte periode op dergelijke 

 wijze verklaren, door namelijk aan te nemen dat de lichtemissie 

 dezer hemellichamen op verschillende plaatsen hunner oppervlakte 

 zeer verschillend is en dat zij door dichte dampatmosferen omhuld 

 zijn. Bij de aswenteling van zulke sterren zou dan, als het ware, 

 het verschijnsel der Novae zich periodiek aan ons vertoonen. 



Deze uitlegging kan ongetwijfeld in een aantal gevallen rekenschap 

 geven van hetgeen men ziet in de spectra der veranderlijken ; maar 

 tegen een ruime toepassing ervan bestaan toch enkele bezwaren. 

 Den physischen toestand van een ster, wier wit-gloeiende opper- 

 vlakte op verschillende plaatsen een sterk afwisselend uitstralend 

 vermogen zou bezitten, kunnen wij óns moeilijk voorstellen. De zon 

 met hare vlekken kan zeer zeker niet als voorbeeld worden aan- 

 gevoerd. Bovendien komt het bij veranderlijke sterren herhaaldelijk 

 voor, dat aan den vioïetten kant van absorptielijnen zich een lichte, 

 aan den woelen kant een donkere band vertoont, dus andersom als 

 bij de Novae, en ook dat bij eenzelfde ster lichte en donkere banden 

 in den loop der tijden van plaats verwisselen ten opzichte van den 

 gemiddelden stand der absorptielijnen. Dit blijkt bijv. het geval te 

 zijn bij Mira Ceti, wanneer men met elkander vergelijkt de waar- 

 nemingen van Vogel en Wilsing in 1896 (Sitzungsber. der Berl. 



l ) H. Ebert, Ueber die Spektren der neuen Sterne. Astron. Nachr. Nr. 3917 

 (Bd. 164, p. 65. Dez. 1903), 



