( 367 ) 



of afwisselend in beide richtingen, en hetzelfde geldt voor diegene, 

 welke zich van hoven af ontwikkelen of die van boven af verdwijnen. 

 Tot zoover hadden mijne vroegere onderzoekingen mij gebracht. 

 Het hernieuwd onderzoek werd weder met deze proeven aange- 

 vangen ; zij gaven geheel overeenkomstige resultaten. 



Was door de proeven met door dwars wonden voor- 

 ziene bladeren aangetoond, dat men de groote voedings- 

 stroomen van hnn weg kan doen afwijken en ze een 

 dwarsche richting doen aannemen, de vraag was nu, 

 of men nog verder kon gaan, en den stroom ook in 

 een tegengestelde richting kon leiden. 



Reeds vroeger had ik een zoodanige proef gedaan, 

 die een gunstig resultaat had opgeleverd, maar er was 

 aanleiding ze op meer uitgebreide schaal te herhalen. 

 De inrichting der proef was zoodanig, dat twee in- 

 wendige afsluitingen werden tot stand gebracht, die 

 twee over elkander grijpende haken vormden van welke 

 de korte armen tot aan den bladrand doorliepen (fig. 1). 

 De verbinding van top en basis liep dus door het 

 geheele middenstuk, dat tusschen de beide overlangsche 

 afsluitingen gelegen was, en daarin zou de ontwikke- 

 ling der stroomen alzoo plaats moeten hebben in tegen- 



4^ 



gestelde richting als in het normale blad. 



Fig. 



De proeven hebben nu geleerd, dat inderdaad zoo- 

 danige ontwikkeling, dus als het ware de omkeering, 

 in dat middenstuk mogelijk is, waarbij het typische verloop der 

 stroomen is als in de figuur wordt voorgesteld door de getrokken 

 lijnen. Bovendien leerden de proeven echter : 



1°. dat het lang duurt, voordat langs dien weg een krachtige ver- 

 binding tusschen top en basis tot stand komt ; enkele weken zijn 

 daarvoor noodig ; 



2°. dat het alléén gelukt, als de afstand tusschen de dwarswonden 

 niet te groot is ; 25 — 30 ml. w r as ongeveer de uiterste grens ; 



3°. dat het voor het gelukken wenschelijk is, dat de van boven 

 komende impuls krachtig zij, hetgeen b.v. het geval is als zich boven 

 de hoogste dwars wond een of meer krachtige prolificaties bevinden ; 



4". dat steeds het blad zich zeer sterk tegen de omkeering verzet. 



Wat het laatste punt betreft moet ik daaraan nog het volgende 

 toevoegen ; 



Wanneer een blad van Caulerpa wordt afgesneden hetzij aan den 

 bladsteel of hooger op, zoo vormen zich aan het afgesneden stuk 

 worteltjes, en wel bijna altijd juist aan de sneevlakte, dus aan de 



