( 373 ) 



stroomen zijn vaak zóó krachtig, dat men ze over groote afstanden 

 met het bloote oog kan vervolgen. 



Men moet hierbij intusschen slechts die gedeelten der stroomen in 

 het oog houden, welke bij de wond zijn gelegen, eerstens omdat 

 de terugkaatsing niet plotseling, maar gaandeweg geschiedt, zoodat 

 cle stroomen een meer of minder scherpe bocht aannemen, met een 

 straal van \.' 4 tot 2 mM. ongeveer, ten tweede omdat de bladeren 

 vrij smal zijn en de stroomen dus op eenigen afstand der wond niet 

 meer vrijelijk hun nieuwe richting kunnen vervolgen. 



Dat bij de vorming van wondkurk bij hoogere planten de nieuwe 

 dwarswanden in het phellogeen steeds evenwijdig loopen met de 

 richting der wond öp de naast bij liggende plaats, doet aan een over- 

 eenkomstige invloed van de wond bij die planten denken. 



De basipetale impuls, waarop de aangehaalde waarnemingen wijzen, 

 uit zich op niet minder duidelijke wijze bij de vorming van nieuwe 

 organen aan afgesneden bladeren J ). 



Reeds Wakker 2 ) wees er op, dat daar de jonge rhizomen en wor- 

 teltjes steeds dicht boven de basale wond ontstaan. 



Het onderzoek heeft mij nu geleerd, dat reeds dadelijk na de verwon- 

 ding de vorming dier organen wordt voorbereid, en wel door het 

 optreden van een splitsing in het protoplasma. Ik kon deze echter 

 slechts waarnemen bij bladeren welke in zeer gunstige levensom- 

 standigheden verkeerden, maar dan waren de veranderingen ook met 

 het bloote oog of anders met de loupe goed zichtbaar. 



Men ziet dan namelijk, dat boven de basale wond gaandeweg een 

 helder witte vlek optreedt, vaak verscheidene millimeters groot. Slechts 

 op die plaats vormen zich dan later de worteltjes, terwijl in de 

 onmiddellijke nabijheid daarvan ook de rhizomen ontstaan. 



Waar hierboven (blz. 369) gezegd werd, dat de verw r onde bladeren 

 blijk gaven worteltjes te willen vormen, werd gedoeld op het optreden 

 van een zoodanige vlek. 



De eerste vraag was nu : hoe ontstaat deze witte vlek ? 



In afgesneden, krachtige bladeren ziet men reeds één dag na het 

 afsnijden witachtige strepen optreden , van welke in een onge- 



!) Aan ongeschonden, op liet rhizoom zittende bladeren, zag ik nooit worteltjes 

 of rhizomen ontstaan; afgesneden worteltjes sterven dadelijk af, terwijl losse rhi- 

 zomen, als zij krachtig genoeg zijn, wel nieuwe organen vormen, maar steeds op 

 geheel normale wijze. 



2 ) Die Neubildungen an abgeschnittenen Blattern von Caulerpa pr oli f 'er a;V er 'si. 

 en Meded. der Kon. Akad. van Wetenschappen te Amsterdam, 1886, 3e Reeks, 

 Deel % blz. 252. 



26 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XIII. A°. 1904/5. 



