(376) 



Om deze reden, en om het uiterlijk ervan heb ik dit fijnkorrelige, 

 troebele protoplasma reeds vroeger l ) vergeleken met datgene, dat 

 bij de hoogere planten de meristeemeellen vult. 



Caulerpa bezit dus, niettegenstaande haar ééncelligheid, een ,/ meris- 

 teemplasma" dat echter slechts gedurende den groei te vinden is, en 

 wel in de groeiende toppen. Na den groei verdwijnt het, welk ver- 

 dwijnen moet opgevat worden als een zich vermengen met het 

 overige protoplasma. 2 ) 



De proeven leerden nu, dat na zware verwonding dit meristeem- 

 plasma zich wederom gaat afscheiden (hetgeen blijkbaar op alle 

 punten van het blad plaats vindt) waarna het zich tot steeds dikker 

 wordende stroomen vereenigt en aan de organische basis samenvloeit. 



Op de daardoor gevormde witte vlekken ontstaan dan de wor- 

 teltjes, terwijl de rhizomen hun oorsprong nemen in de onmiddellijke 

 nabijheid daarvan, meestal op den overgang van de witte vlek naar 

 het donkergroene gedeelte, maar toch in het bereik der witte stroomen. 

 Beide ontstaan alzoo als gevolg van het optreden van deix resulteerenden 

 afdalenden stroom na de verwonding. 



De worteltjes en rhizomen ontleenen hun meristeemplasma alzoo 

 aan hetzelfde, te samen gevloeide troebele protoplasma en dit laatste 

 mag daarom wel op zich zelf als meristeemplasma beschouwd worden. 



Is alzoo de bron van het meristeemplasma van worteltjes en rhi- 

 zomen dezelfde, toch bestaat er een soort antagonisme tusschen beide: 



Zoo ziet men b. v. niet zelden, dat, wanneer zich ergens op een 

 blad een worteltje gevormd heeft, onmiddellijk daarachter een rhizoom 

 ontstaat, of omgekeerd. 



Het meest frappante geval daaromtrent nam ik bij een blad waar 

 dat zijdelings uit den bladsteel (hetgeen zelden voorkomt) twee 

 rhizomen gevormd had, onmiddellijk boven elkander; aan de andere 

 zijde van den bladsteel, juist achter elk der rhizomen, bevond zich 

 nu een flink worteltje. 



Eigenlijk ziet men dit antagonisme ook reeds als een worteltje op 

 de gewone wijze aan een rhizoom ontstaat ; dit vormt zich nl. niet op 

 eenigen afstand van den top, maar onmiddellijk daarachter, zoodat het 

 somtijds den indruk maakt alsof cle rhizoomtop zich dichotoom, dus 

 in twee gelijkwaardige takken, wil verdeelen, waarbij dan later het 

 eene puntje als rhizoom, het andere als worteltje zich ontwikkelt, 



i) Lep. 203. 



2 ) Zoodanig afscheiden van meristeemplasma uit het protoplasma der cel en 

 het wederoplossen daarin heeft Noll onlangs bij een nauw verwante plant (Bryopsis) 

 beschreven ; vergel. : Beobachtungen und Betrachtungen über embryonale Substanz; 

 Biologisches Centralblatt, 1908, No 8. 



