( 384 ) 



van Hartman (3.48 atm. bij 9°. 5) ! ) en de beide door ons gevonden 

 waarden (§ 8) hebben wij de coëfficiënten voor chloormethyl in de 



formule van Dupré en Rankine ln.p = A — ClnT berekend. 



Extrapolatie tot — 38°. 5 geeft 0.53 atm. Voor koolzuur volgt uit 

 Küenen's waarnemingen 2 ) bij — 25°, p = 16.5 atm., bij — 38°. 5, 



p =10.4 atm. 



1 max 



Uit ons model voor — 25° (Med. Suppl. n°. 8) volgt voor chloormethyl 

 bij —25° p = 0.59 atm. en voor koolzuur p = 16 atm. (in plaats 



'' L max t mnT \ i 



van 0.96 en 16.5 J. De begin-condensatiedruk van het mengsel 

 t ^ = 0.5084 is volgens het model 1.30 atm. in plaats van zooals 

 door ons gevonden werd 2.05 atm. 



De onvoldoende overeenstemming aan de zijde van chloormethyl 

 stelt nog eens in 't licht, dat bij chloormethyl en aether de voor de 

 geldigheid van de wet der overeenstemmende toestanden noodige 

 gelijkvormigheid veel te wenschen overlaat. 



Om nu te oordeelen over de mate van afwijking der mengsels 

 van die wet, moeten wij ons eerst zooveel mogelijk vrij maken van 

 de afwijkingen der enkele componenten. Wij hebben getracht dit 

 te doen door de geheele figuur der grenslijnen in het px diagram 

 0.4 atm. op te schuiven. Dan komt voor p bij chloormethyl 



0.99 atm., voor koolzuur 16.4 atm. en voor het onderzochte mengsel 

 p =1.7 atm. Een deel van het thans overblijvende verschil met 



de waargenomen p = 2.05 atm. is zeker toe te schrijven daaraan, 



dat het oppervlak nog niet met voldoende zorg geconstrueerd was 

 om bij het rollen van de glasplaat over de kam en over het bolle 

 deel met voldoende zekerheid de , ligging der raakpunten vast te 

 stellen. Er zouden meer punten berekend moeten zijn om het model 

 zuiver genoeg te maken voor eene scherpe bepaling. 



Deze onzekerheid bij het rollen maakt het ook twijfelachtig of met 

 een zuiver uitgevoerd theoretisch model op grond van de overeen- 

 stemmende toestanden wel een rechte lijn voor den vloeistoftak van 

 de grenslijn in het /^-diagram gevonden zou worden, zooals uit 

 ons model werd afgeleid. Wij kregen den indruk, dat een kromme 

 lijn van het karakter van die door Hartman in zijne proeven en uit 

 zijn model afgeleid, ook door ons gevonden had moeten worden, doch 

 wij hadden op ons model (Med. Suppl. n°. 8) geen voldoende gege- 



!) Med. n°. 64. 



2 ) Phil. Mag. Jan. 1902. 



