( 420 ) 



De aangekochte exemplaren werden in emmers met zeewater, of 

 ook zonder dat, naar het biologisch station gebracht: 20 minuten 

 gaans, aldaar opnieuw in aquaria geplaatst, waarin een zeewater van 

 omstreeks 32 / 00 zoutgehalte, d.i. van een vriespunt van — 1.731° 

 tot — 1.742° circuleerde. De visschen, die teekenen van zwakte ver- 

 toonden, werden het eerst onderzocht, de andere bleven enkele uren, 

 of zelfs twee en drie dagen zonder bepaalde voedering in een ruim 

 aquarium. Menig exemplaar bleek nog een gevulde maag te hebben 

 en weinig parasieten te herbergen, andere waren in minder goeden 

 toestand, maar er werd niet van elke bijzonderheid aanteekening 

 gehouden. De hoeveelheid bloed, die elke visch levert, is betrekkelijk 

 gering en loopt uiteen zoowel naar de soort als naar het individu. 

 In den regel heeft men voor een vriespuntsbepaling het bloed van 

 verscheidene exemplaren noodig, daar er tien tot veertien cm 3 in de 

 bevriesbuis moeten gebracht worden. De visschen werden in leiding- 

 water afgespoeld, goed gedroogd en de staart met een beenschaar 

 afgeknipt. Ook bleek het wel eens noodig, het hart aan te snijden : 

 dan werden de kieuwen nog eens extra met een drogen handdoek 

 van zeewater gereinigd. 



Ware het niet beter, met het serum te werken ? Dat komt mij 

 niet bepaald noodzakelijk voor, omdat men aan een zelfde proefje 

 bloed bij herhaalde meting hetzelfde vriespunt pleegt te vinden en er 

 zich later een gewoonlijk niet rood-gekleurd serum afscheidt : zelfs 

 bij Raja clavata en Trygon pastinaca, die dan toch tot op — 2°. 7 

 onderkoeld zijn. Hedin en Hamburger x ) hebben eveneens gevonden 

 dat het niet noodig is, het serum af te scheiden. 



Ten einde de hoeveelheid bloed, noodig voor een bepaling, te ver- 

 minderen, hetgeen vooral bij kleinere, zeldzame soorten zeer gewen scht 

 is, heb ik nagegaan of het geoorloofd ware, enkele weeke organen 

 bij het bloed te voegen : milt of lever. Bij het bloed van drie exem- 

 plaren van een Surinaamschen zoetwatervisch : Erytlwlnus unitaeniatus, 

 Spix, werd twee malen bij niet geheel ondergedompelden thermo- 

 meterbol hetzelfde vriespunt : — ■ 0\577 gevonden ; daarna werden 

 de levers van twee exemplaren er bij gevoegd en — 0°.600 gevon- 

 den. In die richting moet dus de verbetering niet gezocht worden 2 ). 

 Bij het konijn werden nog belangrijker verschillen verkregen, ver- 



l ) Hamburger, Osmotischer Druck imd Ionenlehre in den medicinischen Wis- 

 senschaften. Wiesbaden 1902. I. p. 453. 



3 ) Door vermindering van de afmetingen van het bevriesbuisje en gebruik van 

 een kleineren BECKMANN-thermometer van oud model is de benoodigde hoeveelheid 

 tot 5 a 6 cm. terug te brengen. Aan zoutoplossingen zal gecontroleerd worden in 

 hoeverre de uitkomsten correctie behoeven. 



