( 491 ) 



bepaalde hoogte en een stuk ijs drijft van bepaald gewicht, alles bij 

 0°. Yrage: welke verandering zal de stand van den waterspiegel 

 ondergaan, als het ijs smelt? 



Antwoord: de stand van den vloeistofspiegel verandert niet. 



$ 2. Men kan dit antwoord als een eenvoudige toepassing van 

 Archimedes'wet afleiden. l ) 



Zoo het stuk ijs A kilo weegt, is de opwaartsche druk ook A 

 kilo, en dus het gewicht van het verplaatste water eveneens A kilo. 

 Daar nu het gesmolten ijs ook weder A kilo weegt, zal de smelt- 

 massa juist de plaats innemen van het ondergedompelde stuk en dus 

 den stand van het naastgelegen water ongedeerd laten. 



Kort gezegd: het ijs trekt zich bij smelting samen in het onder- 

 gedompelde volume. 



§ 3. Een wat omslachtiger, doch wellicht meer aanschouwlijk 

 betoog is het volgende. 



Het stuk ijs hebbe een volume van A liter. Dan is het volume 

 van het vrije deel 83 A cm. en van het ondergedompelde 917 A cm. 

 Het ondergedompelde stuk geeft na smelting 841 A cm. water, het 

 vrije stuk 76 A cm. water. Het water van het vrije stuk vult dus 

 aan wat het ondergedompelde stuk bij smelting aan volume verloren 

 had, en er is geen reden voor verandering in den spiegelstand van 

 het omringende water. 



Hierbij wordt het s. g. van ijs op 0,917 gesteld. 



§ 4. Duidelijk is, dat men op andere stoffen dezelfde redeneering 

 toepassen kan, zoodat de volgende algemeene regel mag worden 

 gesteld : door de smelting van een stof, die in haar eigen smeltvloei- 

 stof drijft, zal cle spiegelstand der laatste niet veranderen. 



§ 5. Een toepassing van alledaagsch belang is deze: een glas, tot 

 den rand gevuld met water, waarin ijs drijft, zal door smelting van 

 het ijs niet overloopen. 



Men hoede zich echter, zoo men de proef met een vol glas nemen 

 wil, tegen verwarring met water dat tegen den kouden buitenwand 

 gecondenseerd is en omlaag loopt. Beter bewijs levert een glas, dat 

 niet geheel vol is met water, en waarop men den eersten stand van 

 het niveau aanteekent : na de smelting moet men hetzelfde niveau vinden. 



§ 6. Er moge nog op worden gewezen, dat niet alleen na, doch 

 ook gedurende de smelting de spiegelstand dezelfde is als daarvóór. 



Het gewicht van de lucht wordt in deze verhandeling verwaarloosd. 



