( 511 ) 



mengsel met het kritisch punt der zuivere stof overeenkomt, in eerste 

 benadering (Med. n°. 81 verg. (14)) dooi- de vergelijkingen: 



T A . = T k (J + a x), p xk = pjc Cl + x), r d . = r L (1+7 x). 

 Met de waaimemingsteniperatuur T d. i. de temperatuur van het 

 mengsel, komt dus overeen een temperatuur T' der zuivere stof, zoo- 



danig dat : -= — ; in eerste benadering kunnen we dus schril' ven 

 T T xk ' J 



T' =T(1 -- ax). Evenzoo komt met den waargenomen druk p 

 (druk van het mengsel), de druk p = p (1 — $%) voor de zuivere 

 stof overeen. Stel nu dat bij de temperatuur T' en den druk p' de 

 zuivere stof het moleculairvolume r' inneemt, een volumen dat men 

 uit de empirische toestandsvergelijking kan berekenen of op een iso- 

 thermendiagram aflezen, dan is het moleculairvolumen van het be- 

 schouwde mengsel, in de waargenomen omstandigheden {T, p), 

 v = v' (1 — |— y x) . 



Als men de waarde van v bepaalt, hetzij door berekening, hetzij met 

 behulp van een diagram, dan vindt men dat, wanneer de verhouding 



? T h(üp\ AHA 



— veel verschilt van - - I ^7=-) = t- I = 7,3 l ) zie Suppl. n°. 6, o. 



« Pk \dljok \vcJl- i l ' * 



14, (Zitt. Versl. Mei '03, p. 75), tengevolge van het eigenaardige 



verloop der isothermen in de nabijheid van het kritisch punt, het 



1 

 verschil u' — v k veel grooter is (van lagere orde is, — namelijk) dan 



o 



de correctieterm v' y x. Om die reden, en ook wegens de onzekerheid 

 der bij een bepaalden druk behoorende volumina, alweer tengevolge 

 van dat verloop der isothermen, is het wel geoorloofd geen onder- 

 scheid te maken tusschen r en v', d. w. z. den correctieterm -v' yx te 

 verwaarloozen 2 ). Het is evenwel onze bedoeling de dichtheid van 

 het mengsel te bepalen, zoodat we moeten bedenken dat v het volu- 

 men is ingenomen door M x (1— x) -f -M % x gr., M x en 31 2 zijnde de 

 moleculairgewichten van zuivere stof en bijmengsel. Daaruit volgt 



de dichtheid - — , waarvoor we, om dezelfde reden als 



v 



M 



zooeven, mogen stellen — , d. i. de dichtheid der zuivere stof zelve, 



v 



bij de temperatuur T en onder den druk p\ 



v ) We zullen aanstonds zien dat, in de tot nog toe bekende gevallen, aan die 

 voorwaarde 1 goed wordt voldaan. 



~) De omstandigheid, dat we het verschil tusschen de v's voor twee mengsels 

 moeten bepalen, verandert niets aan deze gevolgtrekking. Men vindt nl. dat ook 



het verschil tusschen c{ en r.{ van lagere orde ( | is dan de eerste. 



i> 



