( 512 ) 



Uit deze beschouwing mogen we besluiten, dat de dichtheden van 

 de twee mengsels .i\ en ,r 3 bij eene temperatuur, die nagenoeg de 

 kritische temperatuur van de zuivere stof r J\ is, bij benadering kun- 

 nen worden afgelezen op een p, q diagram van de isothermen der 

 zuivere stof; men zoekt op de isothermen, waarvan de temperaturen 

 zijn T x ' =Tk(i. — ax^ en T. 2 ' = Tj c {1 — ct;v 2 ), twee punten waarvoor 

 de drukkingen respectievelijk p 1 !z='pk(l — /?^J en y> 2 "\ = />/,-(l — £to 2 ) zijn. 



Behalve deze twee tot nog toe beschouwde lagen bevat de buis in 

 werkelijkheid echter meerdere lagen van verschillende samenstelling, 

 daar de samenstelling geleidelijk verandert l ). Bepalen we nu voor 

 verschillende mengverhoudingen de dichtheden bij dezelfde tempera- 

 tuur en druk, dan krijgen we punten, die alle op eene zelfde kromme 

 lijn liggen ; deze lijn stelt dus voor hoe de dichtheid in zoo'n buis 

 verandert; uit het verloop van die lijn, dat sterk gelijkt op dat van 

 eene isotherme in de nabijheid van het kritisch punt, volgt dadelijk 

 dat de stof in de buis aanzienlijke dicbtheidsverschillen moet vertoonen. 



Ik zal nu aannemen dat tusschen de twee uiteinden van de buis 

 een zeker verschil in samenstelling bestaat ; dan hangt het grootste 

 dichtheid s verschil, behalve van cle « en /? voor de beschouwde stoffen, 

 en van het verschil in samenstelling, nog af van de temperatuur, 

 van cle gemiddelde dichtheid en van de gemiddelde mengverhouding, 

 Ziehier, ten eerste, voor die mengsels, waarvan cle a en [3 reeds bekend 

 zijn, het dichtheiclsverschil, dat overeenkomt met ,r 2 — x 1 = 0,001 

 wanneer cle temperatuur ongeveer cle kritische is van de zuivere 

 stof en cle gemiddelde dichtheid ook cle kritische is : 



C0 2 met 0,001 mol. GH 3 G1 , « = 0,378 , j3 = 0,088 , a = 34% der kr. d. 



CH 8 CI „ „ „ G0 3 , -*= — 0/221 ', <3 = 0.281 :, A = 31o' n 



G0 2 „ „ „ Ho ? ^ = — 1.17 , (3 = — 1.62 , a = 42o/ 



GO, „ „ „ 2 ,« = -0.66 ,j5 = -1.0Ö , A = 36Vo 



Ziehier welke dichtheidsverschillen men verder zou waarnemen in 

 koolzuur met kleine hoeveelheden zuurstof, bij eenige verschillende 

 concentratieverschillen en temperaturen, de gemiddelde dichtheid nog 

 steeds de kritische ziinde : 



l ) Wat liier gezegd wordt van een toevallige verontreiniging is ook toepasselijk 

 op de proeven van Gailletet en Golardeau (Gompt. rend., 108, 1280, 1889), waarbij 

 jodium, dat in vloeibaar koolzuur was opgelost, zich bij de temperatuur, waarbij 

 de meniscus verdween, niet gelijkmatig over de buis verspreidde, en op de soortgelijke 

 proeven van Hagenbach (Drilde' s Ann., 5, 276, 1901;, die zouten in vloeibaar 

 zwaveligzuur oploste. Deze proeven, waarbij opzettelijk een bijmengsel werd toege- 

 voegd, zijn dus ten onrechte als argument aangevoerd tegen de voorstelling van 

 Andrews en van der Waals; Hagenbach heeft trouwens zelf de oorzaak der door 

 hem gevonden afwijking ingezien. 



