( 517 ) 



Wanneer het licht zeer verdunden natriünidamp in de lichting der 

 krachtlijnen doorliep, bleek de daarbij optredende draaiing Aan het 

 polarisatievlak positief te zijn buiten de componenten van het doublet, 

 dat uit de oorspronkelijke spectraallijn ontslaat, maar negatief en zeer 

 groot tusschen de componenten van het doublet 1 ). 



Indien men licht loodrecht op de krachtlijnen door natriümdamp zendt, 

 neemt men de door Voigt uit zijne theorie voorspelde dubbele breking 

 waar, welke in isotrope stoffen moet ontstaan, zoodra ze in een magne- 

 tisch veld worden geplaatst en welke meetbaar wordt, wanneer men 

 dicht genoeg bij de absorptielijnen waarneemt. Voigt en Wiechert 

 onderzochten, met behulp van een klein tralie, de omgeving van de 

 absorptielijnen eener betrekkelijk veel natriümdamp bevattende vlam. 

 Ik heb dit onderzoek uitgebreid en natriümdamp onderzocht welke 

 zoo verdund was dat in een sterk magnetisch veld de 4 absorptie- 

 lijnen konden w r orden waargenomen, die aan het quadruplet beant- 

 woorden waarin de lijn D l in het magnetisch veld uiteenvalt 2 ). De 

 theorie van Voigt kon met eenig voorbehoud voorspellen hoe ook 

 in dit de lijn D x betreffende geval, het verloop der dubbele breking- 

 moest zijn. De waarnemingen leverden het door de theorie verwachte 

 verloop. Aan de toenmalige waarnemingen werd deelgenomen dooi- 

 den Heer .J. Geest. Deze heeft het onderzoek voortgezet en zal elders 

 daarover uitvoeriger berichten :! ). Ik wil mij veroorloven hier een 

 kort verslag over deze proeven te geven. 



De inrichting der proeven sloot zich geheel bij onze vroegere aan. 

 Lineair gepolariseerd licht, met een azimuth van 45° t. o. v. de ver- 

 ticaal, viel op een compensator van Babinet, met de ribben horizontaal. 

 Vervolgens doorliep het licht de vlam en daarna een tweeden Nicol 

 waarvan de polarisatierichting op dien van den eersten loodrecht 

 stond. Een beeld van de interferentiebanden in den compensator werd 

 op de spleet van het spectraalapparaat ontworpen. Het uittredende licht 

 werd ontleed met een groot tralie van Rowland, dat stigmatisch was 

 opgesteld. De meeste proeven zijn verricht met een compensator 

 waarvan de brekende hoek 50' bedroeg, voor de studie van enkele 

 bijzonderheden werd deze vervangen door een compensator van 10' 

 resp. 3°. 



In het spectraal-ap paraat neemt men enkele horizontaal verloopende 

 interférentiebanden waar, zoolang tenminste het veld niet is aangezet, 

 terwijl dan tevens de tijne absorptielijnen van den damp samenvallen 



ï) Zeeman. Verslagen Afd. Natuurkunde, p. 6, Mei 1902, zie verder Hallo, Dis- 

 sertatie, Amsterdam. 1902. 

 ~) Zeeman en Geest, Verslagen Afd. Natuurkunde, p. 23, Mei 1903. 

 ' 6 ) Geest, Dissertatie, Amsterdam, 1904, 



