( 521 ) 



De universaal-instrumenten, die voor de waarnemingen gediend 

 hebben, waren van Repsold, en voorzien van een horizontalen cirkel 

 niet eene verdeeling van 315 mm, en een vertikalen cirkel met eene 

 verdeeling van 245 mm. middellijn, en behoorden tot de inventarissen 

 der sterrewachten te Leiden en te Utrecht. De verdeelingen waren 

 van 4 tot 4 minuten, terwijl de mikroskopen van het Utreehtsche 

 instrument eene aflezing gedoogden van 2 tot 2", die van het Leidsche 

 daareri tegen de enkele sekonde aangaf. 



De mikrometerschroeven, de niveaus en het verschil in dikte der tappen 

 werden nauwkeurig onderzocht, en alle onregelmatigheden werden 

 in rekening gebracht, De verlichting geschiedde overal door electrische 

 lampjes, waarvoor de stroom door medegebrachte accumulatoren ge- 

 leverd werd. 



De breedten werden bepaald door zenithsaf standen van noordelijke 

 en zuidelijke sterren. Voor de noordelijke werden enkel aangewend 

 de beide Poolsterren, a en ó van den kleinen Beer; voor de zuide- 

 lijke sterren werden zulke gekozen, die eene noordelijke declinatie 

 van 6 tot 14° hadden, en dus op een zenithsafstand culmineerden, 

 nagenoeg gelijk aan dien van de noordpool des hemels, d. i. aan 

 het complement van breedte. 



Van de poolsterren werden in den regel voor elke bepaling 16 

 zenithsafstanden gemeten, zonder er op te letten, in welk punt van 

 hare parallel zij zich bevonden; van de zuidelijke sterren, vier in 

 aantal, telkens 8, vier vóór en vier na den meridiaansdoorgang ; zoo- 

 dat elke volledige breed te bepaling berustte op 32 zenithsafstanden ten 

 noorden en 32 ten zuiden van het zenith. 



Op elk station werden vier dergelijke bepalingen verricht en wel 

 in vier cirkelstanden, die 45° van elkander verschilden. Neemt men 

 in aanmerking dat de aflezing steeds geschiedde door twee tegen- 

 overgestelde mikroskopen, dan werd de zenithsafstand van elke ster 

 langs acht verschillende bogen van den cirkel bepaald, waardoor de 

 periodieke fouten der verdeeling geacht konden worden zoo goed 

 als geheel opgeheven te zijn. 



De declinaties der gebruikte sterren werden ontleend aan het 

 Berliner Jahrbuch, terwijl rekenschap werd gehouden van de laatste, 

 daarvoor dooi- Auwers in de nummers 3927 — 29 der Astronomische 

 Nachrichten bekend gemaakte verbeteringen. Ten slotte werden de 

 gevondene breedten gecorrigeerd voor de beweging (\er pool, naar 

 de laatste door Albrecht verstrekte gegevens. 



Voor de azimutbepalingen werd enkel de poolster gebruikt in elk 

 willekeurig punt harer parallel. In 12 cirkelstanden, die 15° van 

 elkander verschilden, werd vier malen de horizontale afstand gemeten 



