( 522 ) 



van de poolster en het voorwerp, en wel naar het volgende schema: 

 Voorwerp, Poolster, Poolster, Voorwerp; (instrument 18(Poindraaien:) 

 Voorwerp, Poolster, Poolster, Voorwerp, terwijl bij elke instelling op 

 de poolster het niveau in twee standen afgelezen weid. 



In den regel bestond dus elke azimutbepaliug uit 12 reeksen van 

 8 waarnemingen d.i. 2 volledige bepalingen; dus uit 24 volledige 

 bepalingen. 



Voor voorwerp diende steeds hetzij eene lamp, hetzij een heliotroop, 

 meestal een heliotroop. De betrekkelijke ligging hiervan en het aan- 

 genomen centrum van het .station werd door de ingenieurs van de 

 afdeeling Driehoeksmeting bepaald. 



Wat de bereikte nauwkeurigheid betreft, kan daaromtrent het 

 volgende medegedeeld worden: 



A oor de middelbare fout van één resultaat uit twee zenithsafstanden, 

 werd gemiddeld gevonden ± ()"455( 1 ) ; langs verschillende wegen 

 werd voorts cle middelbare fout van elk eindresultaat, berustende 

 op 128 dubbele waarnemingen, berekend op ± O'1065. 



Voor de azimutbepalingen werd de middelbare fout berekend: 

 van elke enkele bepaling ± 1"22, 



dus van een midden uit 12 bepalingen ± 0,355. 

 Het bedrag van al deze middelbare fouten kan de vergelijking 

 met de bepalingen van andere waarnemers zeer goed doorstaan. 



Aan deze kritiek der voor de Graadmeting uitgevoerde bepalingen 

 zijn nog twee aanhangsels toegevoegd, namelijk: 



I. „Vergelijking van de breedte, gevonden op het station Utrecht 

 (Domtoren) dooi' den heer Posthumus Mky.jks, met de tot nog toe 

 op de sterre wacht bepaalde." 



Het eindresultaat van dit onderzoek was: Breedte van den pilaar 

 voor het universaal-instrument, in de Sterrewacht: 

 door de waarneming van circummeridiaans- 



zenithsafstanden 



door de waarneming van doorgangen door 



den eersten vertikaal 



resultaat van den heer Posthumus Mky.iks, 

 herleid van den Dom tot de Sterrewacht . 

 eene overeenkomst die alleszins "voldoende is, vooral ah 

 king genomen wordt, dat de waarnemingen der circuinmeridiaans- 

 zenithsafstanden, die aan de Slerrew acht voor oefening gedaan werden, 

 slechts in één stand van den vertikalen cirkel plaats hadden, hetgeen 



l ) Voor den heer Pannekoek ± 0"i9, voor den heer P. Meyjes ± 0"42, twee 

 getallen, die nagenoeg omgekeerd evenredig- zijn aan de vergrootingen van de kijkers 

 der beide instrumenten. (60 en 68 maal), 



52° 5' 



?"48, 



52 5 



10,29, 



52 5 



9,84, 



ral als 



in aanmei 



