( 554 ) 



f. Crinoiden- en JTarafaz-kalken met tusscheiigelegen Stromatopo- 

 .mi-riffen, Gastropoden- en ^ta<?6>C£ras-kalken, benevens Megalomus- 



banken. 



g. Bovenste Cephalopoden-knXkew. 



Het materiaal laat zich nu het best splitsen in 4 groepen : IZwerf- 

 steenen van den ouderdom G x — G z ; II. . . H; III. . . I; IV. . . K. 

 De laatste af deel ing zal blijken verreweg de belangrijkste te zijn. 

 Bovendien zijn er dan nog enkele karakteristieke zwerfsteenen, die 

 in het oostbaltische schema geen plaats vinden ; deze zullen met 

 andere, wier ouderdom binnen te groote grenzen schommelt om ze 

 bepaald tot een dezer groepen te brengen, aan het slot worden 

 beschreven. 



Na deze inleidende beschouwingen kunnen we overgaan tot de 

 beschrijving van de zwerfsteenen der eerstgenoemde groep. 



6ri 6r3« 



De tot de oudste zone G l} die der Jördensche laag in Estland 

 behoorende zwerfsteenen met Leptocoelia Duboisii de Vern., die uit 

 Duitschland een enkele maal worden vermeld, zijn bij Groningen 

 niet gevonden. De beide jongere zonen G 2 en G z zijn echter wel 

 vertegen woordigd . 



29. Borealiskalk. 



Deze zeer bekende en karakteristieke zwerfsteensoort bestaat uit 

 kalksteen of dolomiet en bevat gewoonlijk in groote hoeveelheden 

 resten van 



Pentamerus borealis Eichw., 



terwijl andere versteeningen volstrekt ontbreken. Naar het gesteente 

 laat mijn materiaal van Groningen zich splitsen in twee variëteiten: 

 a. Kalksteen, meestal duidelijk kristallijn, doch eenigszins mer- 

 gelachtig, hetgeen op de verweerde oppervlakte goed waar te nemen 

 is. De ietwat bonte kleur der grondmassa wisselt van grijs tot bruin- 

 geel op de versche breuk ; verweerd daarentegen heeft deze veelal 

 een vuil-geelachtig-grijze tint. In deze grondmassa komen steeds 

 zeer talrijk de kleppen der genoemde Pentamerensoort voor ; ze zijn 

 altijd in kristallijne kalkspaat veranderd en deze is vaak helder wit, 

 waardoor de steeds zeer dikke schalen zich duidelijk op de soms 

 afgeslepen oppervlakte der zwerfsteenen afteekenen. Bovendien ver- 

 weert de grondmassa gemakkelijker dan deze kalkspaat, waardoor 

 de fossielen en relief te voorschijn [komen. Het aantal dezer ver- 



