( 617 ) 



wel van kleine sterren, van de 8e of 9e grootte, waarvan de plaat- 

 sen toen nog niet nauwkeurig bekend waren. 



Deze moesten dus eerst door meridiaan waarnemingen bepaald 

 worden ; onze geachte Voorzitter nam bereidwillig op zich, deze 

 bepalingen aan de onder zijn bestuur staande sterre wacht te doen 

 bewerkstelligen. Van elke ster zijn daar nu in den regel ten minste vier 

 bepalingen gemaakt. Hoewel de bijgevoegde epochen aantoonen, dat 

 zij tusschen de jaren 1879 en 1884 gedaan zijn, duurde het echter 

 nog geruimen tijd, namelijk tot Nov. 1901, eer de reducties dier 

 bepalingen zoo ver gevorderd waren, dat mij de resultaten konden 

 worden medegedeeld. 



Maar bij die mededeeling was ook de opmerking gevoegd, dat 

 bijna al die sterren sedert ook wel aan andere sterrewachten waren 

 waargenomen, zoodat ik het noodig oordeelde, al die bepalingen in 

 de verschillende Annalen op te zoeken, en ze tot hetzelfde tijdstip te 

 herleiden, ten einde, waar het noodig was, de eigene beweging in 

 rekening te brengen. In vele gevallen bleek het, dat het voldoende 

 was, alleen de Leidsche bepaling onveranderd aan te nemen. 



Maar ook de fouten der maanstafels, dat wil zeggen, van de in den 

 Nautical Almanac medegedeelde maansplaatsen, moesten uit maan- 

 waarnemingen worden afgeleid. Hiertoe hebben gediend de waarne- 

 mingen met de meridiaan cirkels te Parijs, Greenwich en Washington, 

 en die met het Altazimuth te Greenwich. 



Wel heeft Newcomb in 1876 in eene zeer lezenswaardige ver- 

 handeling, Investigation of corrections to Hansen's Tables of the 

 moon, with tables for their application, bijeengebracht, welke ver- 

 beteringen de formules, waarnaar de maanstafels van Hansen berekend 

 zijn, moesten ondergaan, welke termen er naar den stand der weten- 

 schap in dat jaar, en welke empirische correctieterm er naar de 

 bepalingen der laatste jaren nog aan moest worden toegevoegd, en 

 eene daarop gegronde correctietabel, loopende van 1 September 1874 

 tot 31 Januari, gegeven, maar na een grafische voorstelling vervaar- 

 digd te hebben, van de correcties, door directe waarneming gevonden 

 en aan Newcomb's tafel ontleend, meende ik toch aan eerstgenoemde 

 de voorkeur te moeten geven. : ) 



Y ) Eene verbetering moet eene der tafels van Newcomb, naar den tegenwoordigen 

 stand der wetenschap, ondergaan. Hij zegt namelijk (blz. 9), dat Hansen's paral- 

 lactische equatie berustte op eene waarde 8".916 van de zons-parallaxis; dat echter 

 de waarde, die hij in 1867 uit alle beschikbare gegevens afleidde, niet meer bedroeg 

 dan 8".848, d. i. 0".068 minder, en dat de sedert uitgevoerde bepalingen eerder 

 eene vermindering dan eene vermeerdering van dat getal aangeven. Tegenwoordig 

 wordt algemeen als de meest waarschijnlijke waarde voor de zons-parallaxis aan- 



43* 



