( 620 ) 



Gaarne wil ik erkennen, dat de methode van Bessel voor het 

 berekenen van alle ekliptische verschijnselen, dus ook voor het voor- 

 uitberekenen van sterrebedekkingen en voor de berekening van de 

 lengte uit eene waargenomene bedekking te recht als de klassieke 

 methode wordt aangemerkt, die dan ook in de meeste leerboeken 

 alleen wordt medegedeeld, maar het kwam mij voor, dat de door 

 mij aangegevene spoediger tot het doel bracht, en slechts in zeldzame 

 gevallen in nauwkeurigheid voor die van Bessel onderdoet. Het 

 nadeel van de laatste methode bestaat in de lastige voorbereiding 

 voor de berekening, waarvan men zich in het bekende leerboek van 

 Chauvenet, a Manual of spherical and practical Astronomy, Phila- 

 delphia 1874, deel I, blz. 550, kan overtuigen l ). 



De horizontale equatoriale parallaxis der maan kon zonder correctie 

 uit den Nautical Almanac worden afgeleid; wat den schijnbaren 

 straal der maan aangaat, hoewel ik zelf in 1859 na een omvangrijk 

 onderzoek eene bepaling van deze grootheid heb uitgevoerd, (zie V. 

 & M. Nat. Afd. Deel VI, blz. 25 en verv.) die voor de verhouding 

 van den middelbaren straal der maan tot den straal des aardequators 

 de decimale breuk 0.27264 opleverde, (althans dit gaven de ten gronde 

 gelegde sterrebedekkingen), nam ik na rijpe overweging de waarde 

 0.2725 X de hor e equ e parallaxis +0"04 aan, hetgeen nagenoeg op het- 

 zelfde neerkomt alsof de sinus v. d. schijnbaren maanstraal =0.2-72525 

 van de sinus der equatoriale horizontale parallaxis genomen wordt. 

 Deze factor houdt het midden tusschen die, welke Lüdwig Struve in 

 1888 en J. Peters in 1895 uit sterrebedekkingen tijdens totale maan- 

 eklipsen hebben afgeleid (0.272035 en 0.272518). De Nautical 

 Almanac, die den straal, even als de parallaxis, aan de tafels van 

 Hansen ontleende, had steeds 1"4 tot 1"6 meer 2 ) en dit verschil is 

 nog altijd hetzelfde gebleven. 



Omtrent de waargenomene bedekkingen is het volgende mede te 

 deelen. Zij werden meestal door mij zei ven waargenomen, hetzij dooi- 

 den Fraunhoferschen Kijker op voet, (met een objectief-opening van 

 11 cm.) dien de heer Stoop te Amsterdam de goedheid gehad had, 



1 ) Ik heb één voorbeeld naar deze methode berekend ; op 0,1 na verkreeg ik 

 dezelfde uitkomst als met de andere, maar er waren 57 logarithmen op te zoeken 

 geweest, tegenover 37 volgens de andere methode. 



Bij nadere overweging geloof ik echter dat de methode van Bessel wel zoodanig 

 gewijzigd kan worden, dat dit verschil aanmerkelijk minder wordt. Ik stel mij 

 voor, dit nog nader te onderzoeken. 



2 ) Chauvenet vermeldt het getal 0.27264 wel in eene noot als van mij afkom- 

 stig, maar gebruikt toch in zijn voorbeeld 0.27227 (log = 9.435000), dat ik voor 

 zoneklipsen aangegeven had, en dat voor sterrebedekkingen stellig (gemiddeld) te 

 klein is. 



