( 652 ) 



leeren kennen, waarin amorfe, en ook wel gekristalliseerde vaste 

 oplossingen bestaan tusschen lichamen, welke of in geen, of in onbe- 

 kend kristallonomisch verband tot elkaar staan. Men denke b.v. slechts 

 aan de amorfe glazen, anderzijds aan de kristallijne mengsels van 

 ijzerchloride en salmiak. Bijzonder frappant wordt deze dwaling 

 gevoeld in de chemie der koolstofverbindingen : men kent niet slechts 

 kontinne reeksen van kristallijne mengsels tusschen morfo troop ver- 

 wante, koolstof houdende derivaten, zooals bij Muthmann's teephtaaK 

 zuurderi vaten, — maar ook bij organische molekulen, die weinig of 

 niets met elkaar te maken hebben, is zulke menging, ook in gekris- 

 talliseerden toestand, gekonstateerd. 



Meer in 't bijzonder zijn het Bruni en zijne mede-arbeiders, die 

 uit lange reeksen van kryoskopische bepalingen besluiten, dat de 

 meest ongelijksoortige organische stoffen „mengkristallen" en „vaste 

 oplossingen" met elkaar geven kunnen, en die aldus heele reeksen 

 van „isomorfe verbindingen" opstellen, van welker kristallonomisch 

 verband op enkele uitzonderingen na, niet alleen niets bekend is, 

 maar van welke de kristallograaf wel a priori de waarschijnlijkheid 

 van „isomorfie" zeer gering zal achten. 



In elk geval is de betrekking, Avelke tusschen „kristallonomische 

 vorm verwantschap" en „mengbaarheid" bestaat, nog in 't geheel niet 

 bekend. Zijn lichamen „isomorf", d.w.z. bezitten gekristalliseerde 

 fasen geordende molekulaire strukturen, welke uit elkaar door 

 geringe deformatie ontstaan kunnen gedacht worden, — dan kunnen 

 zulke fasen, gemeenlijk eene homogene meng-fase van variabele 

 samenstelling leveren, en zullen hunne op 't fasen-even wicht geba- 

 seerde betrekkingen het verloop kunnen hebben, welke de theorie 

 aanwijst. Maar het omgekeerde is geenszins het geval : en de vraag 

 naar al of niet aanwezige „isomorfie" kan enkel en alleen door 

 gedetailleerd kristallonomisch onderzoek bevestigd en afdoende beant- 

 woord worden. 



Vooral kan het probleem belang hebben, voorzooverre het betrek- 

 king heeft op het vaststellen der grenzen, waarin morfotroopverwante 

 molekuulsoorten zulk eene „mengbaarheid" kunnen vertoonen. Im- 

 mers 't woord „isomorfie" heeft betrekking op eene reeks bijzondere 

 gevallen bij eene serie veel algemeener verschijnselen der kristal- 

 lonomie, nl. op die, welke het verband uitdrukken tusschen de 

 chemische konstitutie der lichamen, welke in substitutie-verband tot 

 elkaar staan, met den hun eigen kristal vorm, welke verschijnselen 

 onder den naam van „morfotropie" saamgevat worden. Treedt de 

 chemische verwantschap van zulke substitutie-derivaten binnen zekere 

 grenzen, dan zullen morfotrope stoffen „iso-niorfotroop" kunnen 



