( 661 ) 



geteekende vormen kan aannemen, welke geleidelijk in elkaar kun- 

 nen overgaan. Het hangt daarbij hoofdzakelijk slechts af van de 

 grootte van den hritischen druk van den normalen, in verband met 

 dien van den anomalen component, welke der verschillende vormen 

 zich bij een bepaald stoffen paar zal voordoen. 



Een bevestiging van de door mij ontwikkelde theorie, d.w.z. van 

 de uit de algemeene vergelijkingen door mij afgeleide gevallen en 

 overgangen, wordt gevonden in de omstandigheid, dat men die 

 gevallen en overgangen in geheel dezelfde volgorde bij een en dezelfde 

 stof kan realizeeren, en wel door uitwendigen druk. Evenals bij ver- 

 schillende normale stoffen als tweede component de in fig. 7 1. c. 

 geteekende vorm bij betrekkelijk lage kritische drukken (t. o. v. dien 

 van den anomalen component) ontstaat, en die van fig. 2 1. c. bij 

 betrekkelijk hooge kritische drukken, zoo zal ook bij een zelfde paar 

 stoffen de vorm van fig. 7 bij betrekkelijk lagen uitwendigen druk 

 kunnen gerealizeerd worden, en die van fig. 2 bij betrekkelijk hoogen 

 uitwendigen druk, terwijl wederom bij tusschenliggende drukken al 

 de overgangsgevallen in dezelfde volgorde zullen terugkeeren. 



2. Wij hebben daartoe slechts een blik te slaan op de p, T- voor- 

 stelling van de verschillende grenskrommen bij aethaan en methyl- 

 alcohol, zooals die door Küenen l ) naar aanleiding zijner experimen- 

 teele bepalingen is ontworpen (zie fig. 1). Uit den vorm der van C 2 

 (de hoogste kritische temperatuur, die van CH 3 OH) uitgaande kromme, 

 welke de drukken aangeeft, waarbij bij verschillende temperaturen de 

 twee coëxisteerende phasen samenvallen, en waarboven dus volledige 

 homogeniteit intreedt, ziet men nl. terstond, dat al naar de grootte 

 van den druk een kritisch mengpunt a kan voorkomen (bij de druk- 

 ken 1 en 2), twee, nl. a en b, c (bij 3), drie nl. a, b en c (bij 4) ; 

 weer twee, d.w.z. (a, b) en c (bij 5), en eindelijk wederom een, nl. 

 c (bij 6). (zie ook fig. 2). 



Nog duidelijker komt dit alles uit, wanneer men een ruimte-voor- 

 stelling ontwerpt in verband met fig. 1 en van eenige achtereen- 

 volgende /vu-doorsneden. In fig. 1 stellen D l en D 2 de dampdruklijnen 

 der beide componenten voor ; AM is de driephasendruklijn, welke 

 in M, waar cle gasphase 3 met de aethaanrijkste vloeistofphase 1 

 samenvalt, plotseling wordt afgebroken, omdat zij daar de kritische 

 lijn, d.w.z. de lijn der plooipunten P, nl. C x C 2i ontmoet. Voorbij M 

 bestaat er slechts coëxistentie tusschen de fluïde phase 3, 1 en de 

 alcoholrijkste vloeistofphase 2. Het is het evenwicht tusschen deze 



i) Phil. Mag. (6) 6, 637—653, speciaal p. 641 (1903). 



