( 665 ) 



punt M' drukverlaging wederom blijvende ontmenging zou moeten 

 veroorzaken (wanneer die toestand realizeerbaar ware), naar Ku'ènen 

 blijkbaar o. a. bij mengsels van triaethylamin en water „undoubtedly" 

 meende te moeten verwachten 1 ). Wat hij in een ander geval bij 

 propaan en meth ylalcohol heeft waargenomen 2 ), moet m. i. daaraan 

 worden toegeschreven, dat de expansie even boven het (boven)meng- 

 punt de temperatuur een weinig heeft doen dalen, waardoor hij op 

 het beneden den driephasendruk gelegen (metastabiele) gedeelte van 

 de beide vloeistoflijnen terecht kwam. Maar toen het keerpunt bereikt 

 was, sloeg onmiddellijk de toestand om, en kwam er door verdere 

 expansie weer homogene vloeistof en damp. 



Daar drukvermeerderiug wederom de menging bevordert, zooals 

 blijkt uit fig. 7 en uit de p, ^-voorstellingen, zoo zal de plooi op het 

 tfj-vlak in hare i\ «^-projectie wederom het plooipunt Q naar de zijde 

 der kleine volumina gekeerd hebben. Fig. 10 geeft een schematisch 

 beeld van de achtereenvolgende vervormingen der beide plooien, of 

 liever van de dwarsplooi, want wij kunnen de lengteplooi met 

 van der Waals weer als een vervormde dwarsplooi beschouwen. 



In lig. 7 ziet men, dat dr uk vermeerdering de kritische mengpunten 

 Q verhoogt, tenminste aanvankelijk, wanneer de lijn M' C\ een maxi- 

 mum mocht vertoonen ; en uit de />, a 1 - voorstellingen, dat deze meng- 

 punten dan wederom benede nmengpnnten zullen zijn, evenals in 

 fig. 1 tusschen het minimum en het maximum in de lijn der critische 

 punten Q. 



Ook bij het tweede hoofdtype kan de driephasendruk óf tusschen 

 de dampdrukkeu der beide componenten inliggen, zooals bij C 2 H 6 

 met de genoemde alcoholen, als wanneer de samenstelling der clamp- 

 phase buiten die der vloeistoffen zal liggen — of gröoter zijn dan 

 die der componenten. Dan is er weer een maximiun-dampdruh na 

 het samenvallen der beide vloeistofphasen beneden het benedenmeng- 

 punt, en ligt de samenstelling der dampphase tusschen die der vloei- 

 vloeistofphasen 3 ) (zie fig. 96). Het spreekt vanzelf, dat in lig. 7 de 

 critische lijn C X C\ V of liever C X M", alsdan aanvankelijk wederom 



i) ld. p. 652. 



2) ld. p. 646. 



3 ) Dat bij het samenvallen der beide vloeistofphasen 1 en 2 in het punt M' niet 

 tegelijk de dampphase 3 met 1 en 2 behoeft samen te vallen, werd reeds door 

 Kuenen opgemerkt, en nog vroeger door mij voor een dergelijk geval (evenwicht 

 tusschen 2 vaste phasen en 1 vloeibare phase) theoretisch afgeleid. Dit is natuurlijk 

 eveneens het geval bij een bovenmengpunt, zooals b.v. uit de proeven van Schrei- 

 nem akers met water en phenol is gebleken. Wij komen hierop in § 8 nog uit- 

 voeriger terug. 



46* 



