( 734 ) 



gebezigden term, spiculine genoemd heeft, zijn in sommige kiezel- 

 spicula nog sporen gevonden van Na, K, Cl, Fe, Mg, en Ca. De 

 hoeveelheid van deze stoffen is echter zóó gering, dat zij voor onze 

 beschouwingen mogen worden verwaarloosd. 



Wat nu den bouw der kiezelspicula aangaat, zoo had reeds Gray 

 (1835) gevonden, dat de naalden van Hyalonema een lamellaire 

 struktuur bezitten, die vooral duidelijk wordt na verhitting. Deze 

 lamellen liggen concentrisch om een kanaal, het centraalkanaal, 

 welke holte, zooals Kölliker (1864) het eerst aantoonde, door een 

 organische streng wordt opgevuld, den centraal draad. Claus (1868) 

 vond toen, dat de kiezelmassa, die onmiddellijk aansluit aan clen cen- 

 traaldraad, geen lamellairen bouw vertoont ; hij noemde dien homo- 

 genen cjlinder den ascylinder. Volgens Max Schultze (1860) zouden 

 nu de longitudinale streepen, die men vooral na verhitting der naalden 

 waarneemt, hieraan te danken zijn, dat lagen van kiezel met dunne 

 organische lagen afwisselen ; de eerste zijn volgens S. isotroop, de 

 tweede anisotroop. De buitenste laag vond men in den regel van 

 organischen aard. 



In al deze gevallen hadden de onderzoekers slechts een bepaalde 

 naaldsoort op het oog ; het lag voor de hand, dat deze onderzoekin- 

 gen bij voorkeur verricht zijn aan groote naalden. Gray, Claus en 

 Max Schultze onderzochten de groote naalden van Hexactinellida 

 als Hyalonema en Euplectella. De vraag was in hoeverre een der- 

 gelijke bouw en samenstelling ook voor andere kiezelspicula golden. 



Reeds Kölliker (l.c.) had er op gewezen, dat hij niet in alle 

 gevallen den centraal cl raad had kunnen aantoonen. 



Evenmin is het gelukt vast te stellen, dat lagen spicopaal en 

 spiculine altijd met elkander afwisselen, zelfs niet daar, waar duide- 

 lijke longitudinale streepen zijn waar te nemen. Verwarring heerscht 

 er met betrekking tot de aanwezigheid van een z.g.n. spiculum- 

 scheede. Eenigszins nauwkeurige bepalingen der brekings-indices voor 

 verschillende kiezelspicula ontbreken. 



Het was dus wenschelijk een poging te wagen hieromtrent meer 

 zekerheid te verkrijgen. Sinds F. E. Schulze (1904) de enorme 

 naalden van Monorhaphis nader onderzocht, scheen men hierin een 

 leiddraad te hebben om na te gaan, in hoeverre spicula van andere 

 groepen al of niet overeenkomen in bouw, chemische en physische 

 eigenschappen met die van genoemde Hexactinellida. 



Wij zijn nu begonnen de groote bundelnaalden van Tethya lyncurium 

 te onderzoeken. Eerst nadat wij hieromtrent eenige zekere gegevens 

 hadden, hebben wij de uitkomsten vergeleken met hetgeen wij bij 

 andere vormen vonden. 



