( 740 ) 



Deze scheeden zijn, volgens Kölliker, misschien een ? ,Rest von Bil- 

 dungszellen". Nu voegt hij er echter nog bij : „freie Spicula zeigen, 

 der Einwirkung der Essigsaure ausgesetzt, keine solche Scheide . . ." 

 Wat hier met „freie" spicula wordt bedoeld is niet duidelijk. Het 

 kan nauwelijks iets anders beteekenen als geïsoleerde spicula. Gebeurt 

 dit mechanisch, dan is de scheede even duidelijk te zien als bij 

 spicula in sitn. Heeft men chemisch geïsoleerd, dan bewijst de 

 afwezigheid van een scheede na zuur-in werking natuurlijk niets. 



Het is gemakkelijk genoeg de proef van Kölliker te herhalen, 

 vooral bij dunwandige vormen zooals bijv. Leiicosolenia. Spreidt 

 men een stukje van een wijde, opengespalkte buis van L. variabilis 

 in water onder het mikroskoop uit en laat men voorzichtig wat 

 azijnzuur toevloeien, dan ziet men de koolzure kalk langzaam oplossen 

 en weldra komen cle scheeden met hun scherpe randen, zooals 

 Kölliker beschrijft, te voorschijn. Die scherpe randen zijn vooral 

 duidelijk op plaatsen, waar de spicula geheel in het parenchym liggen ; 

 aan de uitstekende stralen ziet men de kegelvormige spiculine-mantel 

 als een homogeen, uiterst dun vliesje achterblijven. Nog duidelijker 

 misschien wordt het verschijnsel, indien men de spons op het object- 

 glas kleurt bijv. met karmaluin (Grübler). De veelal zwak zuur 

 reageerende karmaluin lost de kalk op en kleurt de scheede purper ; 

 donker purper zijn de ,, scherpe randen" (optische doorsnede), terwijl 

 de uitstekende naalden of stralen zwak purperkleurig zijn. Onder- 

 zoekt men dergelijke preparaten in glycerine of canadabalsem, dan 

 zijn plaatsen waar de kalk is opgelost of waar die nog aanwezig 

 is, nauwelijks te onderscheiden. Het polarisatie-mikroskoop geeft 

 intusschen onmiddellijk absolute zekerheid. Er is dus inderdaad een 

 speciaal laagje organische stof, welke strak om het spiculum sluit, 

 die met het spiculum min of meer zuiver kan geïsoleerd worden, 

 daarvan echter niet anders te scheiden is, dan door oplossing van 

 de kalk. Het is wel buiten twijfel, dat dit het laagje is, waaraan 

 Kölliker den naam van ,, Scheide" gaf. Zoo heeft ook Minchin het 

 opgevat. 



De vraag is nu in hoeverre bij kiezelnaalden zulke organische 

 hulsels voorkomen, vergelijkbaar met de scheeden der kalknaalden. 

 Wij gelooven, dat die inderdaad aanwezig zijn ; clat het organische 

 vliesje boven beschreven van T^Aya-spicula het gezochte homologon 

 is. Reeds vroeger heeft men dergelijke producten gezien. Zoo schrijft 

 Noll (1888 p. 16-17): ,,Noch ist für die Spicula von Desmacidon 

 Bosei eines Ueberzugs von organischer Substanz Erwahnung zu thun, 



Hauptsachtich nach Behandlung der Praparate mit einer 



•Höllensteinlösung . , . , weniger deutlich mit Acidum pyrophos- 



