{ 743 ) 



alleen op de stukjes waarvan men ontwijfelbaar den centraaldraad 

 op dwarse optische doorsnede te zien krijgt dan blijkt (olie-immersie 

 Leitz) de vorm van den centraaldraad driehoekig met afgesneden 

 hoeken, soms zelfs vrij scherp. In de tweede plaats onderzochten 

 wij geïsoleerde centraaldraden. Door het dekglas eenigszins te 

 schuiven breken een aantal kleine stukjes vrij wel recht af. Tevens 

 ziet men dat door de beweging van de vloeistof deze stukjes kan- 

 telen, en een aantal krijgt men op deze wijze van alle kanten te 

 zien. Bij sterke vergrooting (Zeiss, homog. imm.) vonden wij ook 

 dan ontwijfelbaar driehoekige doorsneden. Hoe vreemd het ook 

 moge schijnen, dat de centraaldraden driehoekig zijn, wij kunnen 

 niet anders dan de waarneming van Bütschli voor Tethya beves- 

 tigen. Varicositeiten en scherpe insnoeringen zagen wij bij Tethya 

 zelden. Normaliter zijn de geïsoleerde centraaldraden volkomen glad; 

 de diameter is grootendeels overal gelijk, behalve aan de uiteinden. 

 Deze zijn, bij gave draden, of afgerond of spits toeloopend, overeen- 

 komstig de bekende vormen der spitse of stompe styli. Afwijkingen 

 van dezen regel schijnen ons pathologisch. Met minder zonderling 

 als de vorm op doorsnede bleek te zijn, is de consistentie der 

 centraaldraden, waaraan dan ook wel de oorzaak is toe te schrijven 

 van de oneenigheid, die men bij verschillende auteurs vindt, Bijzondere 

 verschijnselen, die men aan de draden waarneemt, geven daartoe zeker 

 aanleiding. Immers, terwijl men aan den eenen kant ziet, hoe bij 

 ontkiezeling de vrijkomende centraaldraden in de vloeistof buigen, 

 krommen, zelfs slingeren, zoodat bij eenigszins groote hoeveelheden 

 zij zich als ineengestrengelde kluwen zijde voordoen, namen wij aan 

 den anderen kant zeer vaak waar, dat zij onmiddellijk breken wanneer 

 men tracht er een met een naald of pincet te isoleeren. Reeds boven 

 zagen wij hoe zij meestal vrijwel recht afbreken. Tot op zekere 

 hoogte heeft dus Bütschli gelijk wanneer hij de centraaldraden 

 ,,spröde" noemt; maar het is geenszins de broosheid bijv. van een 

 glazen draad. De stof laat zich het best vergelijken met agar-agar. 

 Ook daar vindt men een zekere weekheid en buigzaamheid, gepaard 

 met de eigenschap om plotseling te scheuren of te breken. Dergelijke 

 verschijnselen neemt men ook aan gels waar op een bepaald punt 

 van dehydratie. Homogeen is de centraaldraad der styli van 1'ethya — 

 als geheel genomen — geenszins. In de eerste plaats is, vooral aan 

 met jodium gekleurde draden duidelijk een dubbele omtrek waar 

 te nemen. Men kan zich daarvan overtuigen zoowel aan geïsoleerde, 

 maar overigens gave draden, als op doorsneden. De bovenvermelde 

 driehoekige figuren vertoonen (homogene immersie) binnen- en buiten- 

 rand duidelijk driehoekig, Deze wand van den centraaldraad is be- 



