( 745 ) 



slotsom gekomen dat zij bestaan uit een organiscïien centraaldraad en 

 een organische scheede, tusschen welke beide elementen nu het 

 spicopaal is afgescheiden. Organische lamellen hebben wij niet 

 kunnen aantoonen. Toch vindt men onder bepaalde omstandigheden 

 duidelijke longitudinale, resp, concentrische streepen; hiervan moet 

 een verklaring worden gegeven. 



Ter voorkoming van misverstand en verwarring willen wij reeds 

 dadelijk de aandacht er op vestigen, dat men twee zaken scherp uit 

 elkaar moet houden n.1. de verschillende lagen van spicopaal en hare 

 grensvlakken. 



Wij hopen aan te toonen, dat de bekende streepen niets anders 

 zijn dan de optische doorsneden dezer grensvlakken, en dat deze 

 onafhankelijk zijn van de al of niet gelijkheid der lagen. Het voorkomen 

 van dergelijke grensvlakken, d.w.z. van plaatsen tusschen twee 

 opvolgende spicopaal-lagen kan men gemakkelijk makroskopisch 

 aantoonen bij lagen kunstmatige kiezelgels. Giet men op een laag 

 kiezelgel terstond na de stolling opnieuw een laag nog niet gestold 

 kiezelzuur en herhaalt men dit eenige malen, dan blijkt dat de aldus 

 verkregen lagen kiezelgel aanvankelijk niet samenhangen. Eerst bij 

 het in drogen wordt de massa één geheel ; echter blijft dan steeds op 

 doorsnede de ligging der grensvlakken zichtbaar. Er kan dus in 

 een kiezelgel een lameliaire struktuur bestaan, waarbij de lagen 

 door zichtbare grensvlakken van elkaar gescheiden worden, zonder 

 dat in deze grensvlakken zich een andere stof, bijv. een organische 

 lamel, behoeft te bevinden. Wij komen hierop later terug. 



De middelen, die ons ten dienste staan om achter den bouw van 

 de spicula te komen zijn niet eenvoudig. Behalve het langzaam 

 oplossen van het spicopaal door fluoorwaterstofzuur en daarbij waar- 

 nemen wat er geschiedt, is sedert Gray (1835) het verhitten toege- 

 past, waardoor de lameliaire bouw duidelijker zichtbaar wordt. 

 IJima (1901) heeft gewezen op het nuttig effect van verschillende 

 media. Wij zullen zien, dat sommige spicula, bestudeerd bijv. in 

 canadabalsem of wel in glycerine dusdanig verschillende beelden 

 geven, dat men aanvankelijk meent met geheel verschillende soorten 

 van spicula te doen te hebben. Het kwam ons daarom voor, dat 

 men svel eens beginnen mocht met een wat nauwkeuriger bepaling 

 van den brekings-index van het spicopaal voor verschillende spicula. 

 Het eenige wat wij daaromtrent in de literatuur vonden is de mede- 

 deeling van Sollas (1885), die in het algemeen voor spicula n = 1,449 

 opgeeft. 



Voor de bepaling van den brekings-index der spicula hebben wij 

 gebruik gemaakt van de sedert Sollas ook in de mineralogie alge- 



