( 764 ) 



soorten vereenigd moeten worden (31) ; vrijwel gelijktijdig is dit ook 

 door Chmielewski opgemerkt. Deze onderscheidt echter naast den 

 typischen vorm nog twee variëteiten : 



L. baltica, var. Eichwaldi Schmidt 



,, ,, „ formosa Chmiel. 



Deze beide variëteiten zijn onder onze zwerfsteenen vertegen- 

 woordigd, var. Eichwaldi niet zeldzaam, var. formosa minder dikwijls. 

 Intusschen zijn de kenmerken dezer variëteiten volstrekt niet scherp, 

 zoodat er overgangen zijn daartusschen en tusschen de echte soort, 

 wat Chmielewski trouwens zelf ook waargenomen heeft. Daarmede 

 komt overeen, dat deze variëteiten stratigraphisch eigenlijk geene 

 beteekenis hebben ; op deze gronden heb ik gemeend al deze vormen 

 als één e soort onder den naam van Leperditia baltica His. sp. te 

 mogen samenvatten. 



In zwerfsteenen is zij herhaaldelijk gevonden. Kiesow beschrijft haar 

 uit ,,weisslich-grauen Mergelkalk" van Langenau, uit ,,ziemlich verwit- 

 terter und in Folge dessen gelblich gefarbter Kalk mit zahlreichen 

 Schalen der Leperditia baltica His. (F. Schmidt) ; daneben fmden sich 

 Encrinurus punctatus, Atrypa reticularis, und einige schlecht erhaltene 

 Beyrichien, u. s. w." van Zoppot-Olivaer Walde, eveneens in West- 

 pruisen. Het eerste gesteente komt geheel overeen met kalksteen van 

 Langers in 't N.O. van Gotland, het tweede vertoont goede overeen- 

 stemming met het voorkomen van Oesterby-strand bij Slite. Daarom 

 leidt hij deze stukken van Gotland af. (Van het samen voorkomen 

 van L. baltica His. sp. en L. Hisingeri Schm., waarover ik in mijn 

 vorige mededeeling sprak (33, p. 560), is hij later niet meer zeker — 

 19, p. 90). In zijn nu reeds meermalen aangehaalde voortreffelijke 

 verhandeling beschrijft Chmielewski kort een zestal gesteenten, waarin 

 hij L. baltica in Kurland, Kowno, Oost- en Westpruisen heeft aan- 

 getroffen. Het meest met onze zwerfsteenen overeenkomend schijnt 

 wel zijn uit Kowno afkomstige : ,,hellbraunlich-grauer, deutlich krys- 

 tallinischer, wenig thoniger, fester, unebenbrüchiger Kalkstein mit 

 Encrinurus punctatus (30, p. 33)," te zijn. Over de herkomst laat 

 hij zich niet bepaald uit. 



Verder westelijk wordt deze soort nog genoemd uit Brandenburg 

 door Remelé en Krause, veelal in gezelschap van fossielen, welke 

 ook in onze zwerfsteenen voorkomen, en uit kalksteenen, die, voor- 

 zoover dit uit de korte beschrijvingen is op te maken, in sommige 

 opzichten wel met de onze overeenkomen. Stolley beschrijft uit 

 Slees wij k-Holstein eveneens verschillende dier kalksteenen, waaronder 

 „ein gelber Kalk enhait neben L. baltica His., Atrypa reticularis L. 



