( 765) 



und Encrinurus punctatus Wahlenberg" weder opvalt. Van Gro- 

 ningen werd onze soort reeds in 1878 door Martin vermeld, van 

 Kloosterholt later ook, door Bonnema (29, p. 452). 



Uit deze opgaven omtrent liet erratisch voorkomen der species 

 blijkt voldoende, dat deze soort van Kurland en Kowno tot Neder- 

 land is verspreid, al zijn dan ook nergens zulke zwerfsteenen in 

 groote hoeveelheden aangetroffen. In het Scandinavisch-baltisch gebied 

 komt ze in vaste rots op verschillende plaatsen voor : 



1°. Op M a 1 m ö bij Christiania, wat voor ons van minder belang is ; 



2°. Op G ó t land; waar Schmidt haar voorkomen als volgt beschrijft: 



„Das grosse Centralmergelgebiet von Follingbo bis Slite und Faro, 

 das bald aus reinen Mergein, balei aus Mergein mit Kalken wech- 

 selnd besteht, wird neben andern Fossilien besonders durch die 

 ursprüngliche Leperditia baltica His. mit kammförmiger Zeichnung 

 a'if dem Umschlag der linken Schale characterisirt, die einerseits 

 auch bis zu den Mergein von Westergarn vord ringt und andererseits 

 sich vielfach auch in den oberen Kalken der Wisby-Region fmdet, 

 so bei Heidebj und Martebo. Auf Faro bei Lansa kommt sie zusam- 

 men mit Zaphrentis conulus Lindstr., StrophomenaimbrexYEm.u. &. 

 im Kalk vor, wechselnd mit Megalomus-b&nken." (20, p. 255). Deze 

 plaatsen behooren tot Schmidt' s middelste zone ; Kolmodin noemt 

 haar ook nog van Oestergarn en Hammarudd bij Kraklingbo (8, p. 134), 

 waar zeker jongere lagen voorkomen. Op de beide laatste plaatsen 

 heb ik lang gezocht, doch haar niet kunnen vinden. Volgens 



LlNDSTRÖM : b — C. 



3°. Op O e s e 1 is deze soort een gids versteening der Onderste 

 Oeselsche zone I. Langen tijd was ze alleen bekend uit dolomiet van 

 Kiddemetz (var. Eichiualdï), doch is later, Schmidt's voorspelling 

 waar makende, ook in kalksteenen op het schiereiland Taggamois 

 aan de N.W.-kust gevonden. Alleen daar bestaat die zone uit kris- 

 tallijnen kalksteen ; overal elders uit dolomiet of mergel (9, p. 46 — 49). 



Met betrekking tot de herkomst dezer nu in ouderdom vastgestelde 

 zwerfsteenen gelden de volgende beschouwingen. Allereerst is belang- 

 rijk dat Schonen niet in aanmerking kan komen, wijl Leperditia 

 baltica daar niet voorkomt. In 't algemeen pleit tegen Gotland het 

 mergelige karakter van het daar ontwikkeld gesteente ; zeker hebben 

 we wel alleen rekening te houden met het noordoostelijk deel van 

 het eiland. Hoewel onze zwerfsteenen nu in 't geheel niet den indruk 

 maken uit mergelige lagen afkomstig te zijn, zegt dit toch niet zoo 

 heel veel, omdat daar op Gotland de kalksteen met L. baltica toch 

 niet overal bepaald als kalksteen uit mergel is te beschouwen. De 

 vraag naar de herkomst is dus zonder zeer uitgebreid vergelijkings- 



