( 767 ) 



Als herkomstgebied moet weder het terrein tusschen Gotland en 

 Oesel worden beschouwd op grond van geheel gelijksoortige beschou- 

 wingen als bij de Baltica-kalk zijn vermeld. 



b. Misschien behooren hiertoe ook twee kalksteenen met 



Bumastes barriensis Murch. 

 gevonden aan de Nieuwe Veelading en de Schietbaan in Groningen, 

 wijl Holm deze versteening in het oostbalticum noemt uit 7(15, p. 37), 

 Lindström uit b—h op Gotland (16, p. 4, N°. 64). 



c. In de derde plaats mogen hier verschillende kalksteenen met 



Encrinurus punctatus Wahlb. 

 even worden vermeld. Deze „Encrinuruskalken" zijn in ouderdom 

 niet nader te bepalen wegens het ontbreken van andere daarvoor 

 geschikte versteeningen. Sommige koralen, Favosites en Halysites, 

 waarmede ze soms voorkomen, kunnen daartoe geen dienst doen. 



d. Onder de groote massa koralen uit den Groninger Hondsrug 

 zijn stellig vele van den ouderdom der Onderste Oeselsche zone, 

 zooals b. v. Thecia Swinderenana Goldf. en andere. Ik wil me 

 evenwel thans daarmee niet bezig houden, doch deze met al de 

 andere koralen, wier ouderdom bijna nooit tusschen enge grenzen 

 is te bepalen, later samen als „Koralenkalk" behandelen. 



e. Ten slotte wil ik even melding maken van een enkel stuk 

 donkergroenachtig-grijze mergelkalk, hetwelk talrijke pygidia en kop- 

 schilden eener Calymmene-soort bevat. Deze zwerfsteen, gevonden 

 aan de Boteringesingel in Groningen, doet denken aan de mergel- 

 lagen van St. Johannis der J-zone op Oesel, doch stemt ook absoluut 

 overeen met mergels van verschillende plaatsen op Gotland. Over 

 de herkomst valt dus niets te zeggen. Waarschijnlijk hebben we 

 hier te doen met Remelé's „Grünlichgrauer Calymenekalk". (13, p. 27). 



Hiermede is de opsomming der zwerfsteenen van den ouderdom I 

 ten einde. Alleen zij hieraan nog even toegevoegd, dat deze zone 

 zeer goed nog rijk vertegenwoordigd kan zijn onder de uiterst 

 menigvuldige dolomieten van Groningen. Deze bevatten hier echter 

 slechts hoogst zelden versteeningen en laten zich op grond daarvan 

 niet in scherp gescheiden groepen splitsen. Aan het eind der beschrij- 

 ving van de bovensilurische zwerfsteenen hoop ik intusschen nog een 

 en ander hierover te kunnen meedeelen. 



