( 775 ) 



k 



dissociatie-constante. Kennen wij dus j-, d.i. de reciproke waarde van 



de evenwichtsconstante van de omzetting: 



pos. ionen -f- neg. ionen ^ lakton, 

 dan is C te berekenen. 



00 



Deze evenwichtsconstante is te vinden uit een serie bepalingen, 

 waarbij de eindtoestand is vastgesteld van een bepaalde hoeveelheid 

 oxyboterzuur, wanneer HC1 werd toegevoegd, dus als werkzaam 

 bestanddeel H-ionen. Op pag. 112 van zijn verhandeling zegt de 

 schrijver, dat bij 20 cc. van het oxvzuur 5 cc. van het te onder- 

 zoeken zuur (HC1 of H 2 S0 4 ) werd gevoegd; volgens tabel 64 op 

 pag. 116 wordt 5 cc. N. HC1 toegevoegd, de oplossing wordt dus 



— N. aan HC1 en bij de totale splitsing van 't HC1 in die concentratie 

 4 



ook - N aan H-ionen. 



4 



In den evenwichtstoestand zijn dus de posit. H. -ionen van het 

 y-oxyzuur en die van 't HC1 en de negat. ionen van het oxyzuur 

 in evenwicht met het lacton. 



Uit de gegevens van bovengenoemde tabel 64 kan men berekenen, 



dat p = 1715X10- 9 . 



De omzetting van het oxyvaleriaanzuur voert ook tot een evenwicht; 

 maar was van het oxyboterzuur in den evenwichtstoestand =fc 65 °/ 

 omgezet, van 't oxyvaleriaanzuur heeft zich dan 93 % omgezet. 



Voor deze omzetting wordt gevonden voor: 



^=15X10--. 



Paul Henry verwaarloost bij deze omzetting het optredende even- 

 wicht, omdat het zoover verschoven is naar den kant der splitsings- 

 producten. Wordt deze omzetting als ionenreactie opgevat, dan mag 

 dit niet gebeuren, zooals uit de getallen op pag. 6 blijkt; immers 

 de eindconc. der ionen is in 't eene geval 0.000701 en de beginconc. 

 0.002690 en in 't tweede geval de eindcon. der ionen 0.000501 en 

 de beginconc. 0.001885. 



De volgende tabellen, ontleend aan de serieën van bepalingen 

 van Paul Henry, doen zien, dat bovenstaande reactievergelijking 

 juist is. 



Voor de vrijwillige omzetting van het y-oxyboterzuur vindt men: 



