( 795 ) 



genomen worden, dat het middelpunt van een molecuul zich niet vrij kan 

 bewegen in het geheele volume der vloeistof; immers binnen de afstands- 

 sferen van andere moleculen (bollen om het middelpunt van elk molecuul 

 met een straal o getrokken) vermag het niet te komen ; in de plaats van 

 W hebben wij dus te stellen v — 2b, als 2b l ) het volume der afstands- 

 sferen is. Nu is echter ook niet het geheele stootvlak voor botsingen 

 toegankelijk, ook een deel daarvan valt binnen afstandssferen. Om 



dit deel te bepalen trekken wij twee 

 vlakken (Fig. 1) op afstanden h en 

 h -f- dk, evenwijdig aan het stootvlak. 

 Wij bepalen hoeveel molecuulmiddel- 

 punten zich daartusschen bevinden en 

 welk deel van het stootvlak zich 

 binnen hun afstandssfeer bevindt. Om 

 te vinden welk deel van het stootvlak 

 in 't geheel binnen afstandssferen valt 

 moeten wij dan nog naar h integreeren 

 1 / 2 a. Het blijkt dan, dat wij in stede van S in de 

 het aantal botsingen tegen den wand moeten zetten 

 b/v), zoodat de druk evenredig wordt aan 



b 



tusschen en 

 formule voor 

 S(l 



S 1 



v — U 



of bij eerste benadering 



') 



v — b 



§ 6. Passen wij thans de redeneering van de vorige paragraaf 

 toe op de botsingen van de niet diosmeerende stof op een wand 

 als sub 3° gedefinieerd. Wij nemen aan, dat de oplossing zoo ver- 

 dund is, dat het volume der moleculen van de opgeloste stof ver- 

 waarloosd mag worden tegenover het geheele volume. Eenvoudig- 

 heidshalve — schoon het thans voor het wezen van het bewijs niet 

 noodig is — nemen wij aan dat de moleculen van het oplos- 



!) Eenvoudigheidshalve bepaal ik mij tot den eersten term, ofschoon wij met 

 vloeistoffen te doen hebben ; dit is hier geoorloofd, omdat de andere termen voor 

 onze vraag (de afleiding der wet van Van 't Hoff) evenmin van invloed zijn als 

 de eerste. 



2 j Mocht men bezwaren hebben tegen den hier gevolgden gedachtcngang, dan 

 kan men in Boltzmann's Gastheorie (II, 6 — 9; een bewijs vinden voor deze formule, 

 dat in het wezen der zaak geheel met het in den tekst gegevene overeenkomt, 

 maar misschien aan sommigen strenger zal toeschijnen. Daar vindt men ook de 

 boven aangegeven integratie uitgevoerd. 



