( 826 ) 



een nieuwe kromme leiden, die dan in alle deelen de juiste uitdruk- 

 king der bedoelde schommelingen is. 



De wijze, waarop capillair-electrometrische krommen worden bere- 

 kend, is bekend l ). Voldoen de krommen, die met den snaargalvano- 

 meter worden geschreven, aan dezelfde eischen, en kan men ook 

 dezelfde berekening op haar toepassen ? 



Deze vraag moet in 't algemeen ontkennend worden beantwoord. 

 Wij zullen in dit opstel de krommen van den snaargalvanometer 

 trachten te analyseeren, en aantoonen, dat zij tot even nauwkeurige 

 constructies aanleiding geven als de capillair-electrometrische krom- 

 men, maar dat de wijze van berekenen een andere is. 



Als vanzelf komen daarbij eenige eigenschappen van den galvano- 

 meter met name de spanning en de massa der snaar en de weerstand 

 der snaarbeweging ter sprake. Het bedrag dezer drie grootheden 

 zullen wij in absolute maat trachten uit te drukken, waardoor een 

 helderder licht zal kunnen vallen op haar beteekenis voor de bruik- 

 baarheid van het instrument in het algemeen en voor de verande- 

 ringen, die met voordeel zouden kunnen worden aangebracht, om 

 den galvanometer aan bijzondere doeleinden dienstbaar te maken. 



2. De grondstellingen der gevolgde methode. 



Bij de analyse van de krommen, die door den snaargalvanometer 

 worden geschreven, gaan wij uit van de veronderstelling, dat de 

 luchtw eerstand, dien de kwartsdraad ondervindt, evenredig toeneemt 

 met de snelheid, waarmede de draad zich beweegt. 



Deze veronderstelling, die op theoretische gronden gerechtvaardigd 

 is, wordt, zooals later blijken zal, door de uitkomst der analyse ook 

 praktisch bewezen. 



Nemen wij haar als waar aan, dan moeten wij ook verwachten, 

 dat de beweging der snaar volkomen bepaald wordt door de wetten, 

 die de beweging van een schommelend voorwerp met electromag- 

 netische demping beheersen en. Want door de electromagnetische 

 demping wordt juist op dezelfde wijze als in onze omstandigheden 

 door de luchtdemping een weerstand ontwikkeld, die evenredig toe- 

 neemt aan de snelheid van het in beweging verkeerende lichaam. In 

 den snaargalvanometer komen luchtdemping en electromagnetische 

 demping beide voor. Zij kunnen in dezelfde eenheden worden uitge- 

 drukt en het effect harer samenwerking is steeds gelijk aan het effect 

 van één van beide, wanneer in het laatste geval slechts het bedrag 



l ) Zie voor een literatuuropgave : Pflüger's Archiv f. d. ges. Physiol. Bd. 99, 

 S. 472, 1903. 



