( 835 ) 



Om met behulp van bovenstaande formule het bedrag van den 

 weerstand r te kunnen bepalen, moet de gevoeligheid c van den 

 galvanometer bekend zijn, terwijl twee waarden met betrekking tot 

 het punt s in de kromme moeten worden gemeten, n.1. de afstand 

 q tot den tweeden evenwichtsstand en de tangens v van den hel- 

 lingshoek. 



De metingen geschieden met hetzelfde mikroskoopstatief I a , dat 

 reeds in het vorige hoofdstuk is vermeld, en op welks tafel de pho- 

 tographische plaat door middel van schroefbewegingen in twee lood- 

 recht op elkaar staande richtingen kan worden verschoven. 



Als objectief wordt weder a x of een sterker brekende lens gebruikt, 

 terwijl als oculair een inrichting dienst doet, die hier nader moet 

 worden beschreven. 



Aan den buitenkant van een Huygens' oculair n°. 2 is een wijzer 

 bevestigd. Wordt het oculair om cle optische as gedraaid, dan schuift 

 deze wijzer langs een cirkelvormige, in graden verdeelde wijzerplaat, 

 die aan de mikroskoopbuis is vastgeschroefd. Zoodoende kan worden 

 afgelezen, hoeveel men het oculair in de mikroskoopbuis omdraait. 

 Verder bevindt zich in het brandvlak van de ooglens van het oculair 

 een fijne kruisdraad, die aldaar zoodanig is aangebracht, dat het 

 kruispunt in het middelpunt ligt van het gezichtsveld. Hierdoor zal 

 bij de draaiing van het oculair in de mikroskoopbuis, terwijl de 

 kruisdraad meedraait, het kruispunt onbeweeglijk blijven staan. De 

 geheele inrichting, wier voornaamste onderdeden zijn ontleend aan 

 den analysator van het polarisatiemikroskoop van Zeiss, werkt zeer 

 nauwkeurig en stelt ons in staat, in korten tijd een aantal metingen 

 te volbrengen. Men gaat daarbij aldus te werk : 



Een photographisch negatief of beter nog een diapositief wordt 

 zoodanig onder het mikroskoop geplaatst, dat een der bewegings- 

 richtingen van de kruistafel met de richting der abscissen van het 

 photogram samenvalt. Verder wordt de geheele mikroskoopbuis weder 

 op zoodanige hoogte onbeweeglijk vastgeschroefd, dat het reëele beeld 

 van de uit te meten figuur in hetzelfde vlak komt te liggen als de 

 oculairdraden. Op deze wijze kan men gemakkelijk en vlug met 

 behulp der kruistafelschroeven het beeld van ieder willekeurig punt 

 van het photogram met het kruispunt van het oculair doen samenvallen. 



Men begint met een abscis in het kruispunt te plaatsen en draait 

 dan het oculair zóó, dat een der beide gekruiste draden, bijv. draad 

 A met deze abscis samenvalt. Daarna wordt een willekeurig punt 

 P der kromme in het kruispunt geplaatst. Het oculair wordt nu 

 opnieuw gedraaid, en wel zóó, dat draad A in het punt P een 

 raaklijn aan de kromme vormt. De hoek, dien het oculair gedraaid 



57* 



