( 836 ) 



moet worden, om van den eersten in den tweeden stand te komen, 

 is de hellingshoek der kromme in het punt P. Hij wordt op de 

 wijzerplaat in geheele graden afgelezen, terwijl de tienden moeten 

 worden geschat. Zoo kan in ieder willekeurig punt, nadat het in 

 het kruispunt der oculairdraden is gebracht, een raaklijn aan de 

 kromme worden getrokken en de hellingshoek der kromme in dit 

 punt worden gemeten. De methode, die ook aanbeveling verdient 

 voor de uitmeting van andere, met name capillair-electrometrische 

 krommen, laat aan gemakkelijkheid en snelheid weinig te wenschen 

 over, terwijl over haar nauwkeurigheid o.a. geoordeeld kan worden 

 uit de onderstaande resultaten. 



In de netvormig verdeelde schalen, die tegelijk met de photogra- 

 phische opname der kwartsdraad beweging op onze platen worden 

 gephotographeerd. staan de ordinaten niet volkomen loodrecht op de 

 abscissen, hetgeen daaraan moet worden toegeschreven, dat het 

 spleetbeeld, dat door de cyünderlens op de photographische plaat 

 wordt gevormd niet volkomen loodrecht staat op de bewegings- 

 richting van den chassis. Mijn oorspronkelijk plan* om de hierdoor 

 veroorzaakte fout met behulp van een berekening te corrigeeren, 

 heb ik laten varen, daar de afwijking slechts 0.°3 bedraagt. 



Bovendien kan men bij de meting van hellingshoeken, die kleiner 

 zijn dan 45° een abscis, — bij de grootere een ordinaat tot basis 

 nemen, waardoor de afwijking van nog geringer beteekenis wordt. 



Maar uit de meting dier afwijking met het draaibare oculair kan 

 blijken, dat de hoekmetingen slechts met fouten van hoogstens 0°,1 

 behoeven te geschieden. De onderstaande tabel kan dit bewijzen. 



TABEL I. 



Nummer 



der 



plaat. 



Richting 



d-r 

 abscissen. 



Richting 

 der , 

 ordinaten. 



Verschil in 

 richting van 

 abscissen en 



ordinaten. 



Afwijking 

 van het 



gemiddelde 

 bedrag 



van 89°. 7. 



A 22 

 A 37 

 A 123 

 A 124 

 A 132 



110°. 8 

 200°. 6 

 123°. 

 122°. 8 

 122°. 9 



21°. 05 

 111°. 

 33°. 3 

 33°. 

 33°. 2 



89°. 75 

 89°. 6 

 89°. 7 

 89°. 8 

 89°. 7 



-f 0°.05 

 — 0°.1 





 + OM 







Zij behoeft geen nadere toelichting. In de voorlaatste kolom vinden 

 wij de resultaten vermeld van de meting der hoeken, waaronder 



