( 837 ) 



op verschillende photographische platen de abscissen door de ordi- 

 naten worden gesneden. Nemen wij als gemiddelde waarde een hoek 

 aan van 89, °7, dan zien wij, dat de grootste afwijking hiervan slechts 

 0,°1 bedraagt. 



Evenwel moet worden opgemerkt, dat de richting der raaklijn in 

 een punt van een kromme niet zoo nauwkeurig bepaald kan worden 

 als de richting van een abscis of een ordinaat. Hoe sterker de krom- 

 ming eener lijn is en hoe sneller de krommingsveranderingen plaats 

 grijpen, des te onzekerder wordt de bepaling van de richting der 

 raaklijn in een willekeurig punt. 



Het punt s, waarin de te onderzoeken lijn zonder kromming is, 

 kan onder het mikroskoop gemakkelijk worden gevonden. 



Men brengt achtereenvolgens een aantal punten der kromme, 

 waarin deze door de abscissen of de ordinaten gesneden wordt, in 

 het kruispunt der oculairdraden en meet naar de boven beschreven 

 methode in al die punten de hellingshoeken. Men merkt op, dat bij 

 het grooter worden der abscissen de hellingshoeken eerst toenemen 

 en daarna afnemen. Op de plaats van overgang moet zich het ge- 

 zochte punt bevinden, waarin de kromming der lijn = 0, of q = oo is. 



Op deze wijze is in het gezochte punt reeds van zelf de hellings- 

 hoek bekend, terwijl de afstand van het punt tot den tweeden even- 

 wichtsstand van den kwartsdraad onmiddellijk op de netvormig ver- 

 deelde schaal kan worden afgelezen. Hierbij worden geheele milli- 

 meters direct aangeduid, terwijl de tienden moeten worden geschat. 



Een door den kwartsdraad geschreven kromme lijn heeft in vele 

 gevallen een vrij groote breedte. In deze omstandigheden kan men 

 haar als een dubbele kromme beschouwen en de meting der hellings- 

 hoeken zoowel aan de bovenzijde als aan de onderzijde van het 

 kwartsdraadbeeld uitvoeren, waardoor een controle wordt uitgeoefend, 

 die de nauwkeurigheid van het eindresultaat verhoogt. 



Voordat wij kunnen overgaan tot het noemen van de bedragen, 



die door onmiddellijke meting zijn gevonden, moeten wij nog stilr 



staan bij de bewegingssnelheid van den chassis. De meeste photo- 



grammen zijn genomen bij een bewegingssnelheid van den chassis 



V =500 raM. per seconde. Om de waarden van v, die wel in het 



millimeter-mikrampère-stelsel zijn uitgedrukt, maar toch bij verschil* 



lende waarden van V zijn gemeten, onderling vergelijkbaar te maken, 



worden zij allen berekend voor V = 500. Hierbij wordt gebruik 



gemaakt van de formule : 



V? 

 r? — r a — (14) 



