( 851 ) 



Stelt men Mq 2 — Mq x — #, dan wordt 



sin p — sin a 



Het bedrag van & kan op eenvoudige wijze in het net van kwa- 

 draatmillimeters worden afgelezen, terwijl de hoeken a en/? gemeten 

 moeten worden met behulp van het kruisdraad-oculair. Deze inrich- 

 ting en de nauwkeurigheid, die men er mede kan bereiken, zijn 

 reeds in het vorige hoofdstuk behandeld geworden ; wij vragen ons 

 nu nog af, in welke gevallen de bepaling van q al of niet praktisch 

 nut kan hebben. 



Beschouwen wij nogmaals formule (11) 



, ï?±!!>" nu 



q =z crv -\- cm , , . (11) 



Q 



ditmaal als uitdrukking van een kromme, die de gedempte slinge- 

 ringen van een strak gespannen kwartsdraad weergeeft. Voor ieder 

 omkeerpunt in de kromme moet de waarde van v = worden 

 gesteld. Voor een omkeerpunt wordt de formule dus 



cm 



of 



m=z-Q , (28) 



c 



waarin de gevoeligheid c een nauwkeurig bekende waarde is. Men 

 zou dus slechts q en q behoeven te bepalen, om uit ieder omkeer- 

 punt direct een waarde voor m te kunnen berekenen. 



Doch hier is het praktische bezwaar gelegen in de snelle veran- 

 dering die q reeds bij matige waarden van q vertoont. De tijd # 

 moet nu zóó klein genomen worden, dat hij, — althans met behulp 

 van onze meetinrichting, wanneer het mikroskoop met het kruisdraad- 

 oculair is gemonteerd, — niet meer met voldoende nauwkeurigheid 

 kan worden gemeten. En daardoor wordt ook (j zelf onnauwkeurig 

 bekend. 



Wij besluiten dus, dat de meting van q praktisch geen waarde 

 heeft, om bij sterk gespannen oscilleerende snaar het bedrag van m 

 te leeren kennen. Dit bedrag is trouwens voor dat geval reeds op 

 alleszins bevredigende wijze volgens de in hoofdstuk 3 beschreven 

 methode bepaald. 



Maar de meting van q verkrijgt praktische waarde, wanneer men 

 de schijnbare massa wil leeren kennen van een snaarbeeld, dat bij 

 slechts zwakke of matige spanning van den kwartsdraad een kromme 



58* 



