( 8?0 ) 



Snaar n°. 10 heeft blank een diameter van 2,4 fx. Hieruit laat 

 zich berekenen, dat zij zóó mag worden gespannen, dat de ge- 

 voeligheid van den galvanometer tot een minimum van c m - m = 0,529 

 wordt gereduceerd. Het maximum der praktisch bruikbare gevoelig- 

 heid is c max =zl0 5 . De verhouding -^ == 1,89 X l^ 5 geeft de moge- 



lijke variatie in gevoeligheid weer, die ontegenzeggelijk enorm mag 

 worden genoemd. 



Het bedrag van c max geeft ons aanleiding om de daarmede corres- 

 pondeerende spanning S m { n ter sprake te brengen. Volgens formule 

 (40) zouden wij voor c = 10 5 de spanning op 2,39 X 10~ 6 gram, 

 berekenen, een waarde, die ongerijmd mag heeten, daar het gewicht 

 van de hier als voorbeeld gebruikte snaar n°. 10 == 6,85 X 10" 6 gram, 

 d. i. bijna 3 maal meer bedraagt, en de spanning eener vertikaal 

 uitgestrekte snaar immers in geen geval kleiner dan haar eigen 

 gewicht kan zijn. Maar deze ongerijmde uitkomst kan gemakkelijk 

 worden verklaard, wanneer wij bedenken, dat formule (40) alleen 

 geldt, zoolang als de kwartsdraad strak gespannen blijft, en zich 

 dus als een snaar gedraagt, hetgeen wij ook bij de berekening der 

 spanning voorop hebben gesteld. 



Wij moeten uit de verkregen resultaten besluiten, dat de kwartsdraad 

 zich bij geringe spanning niet meer als een snaar beweegt, Er zijn 

 voldoende gegevens, om te bewijzen, dat de beweging van den kwarts- 

 draad zelfs dan nog niet volkomen met de trilling van een snaar 

 overeenkomt, wanneer de gevoeligheid tot c = 100 is verminderd 

 en dus de spanning ruim 300 maal grooter is dan het eigen gewicht 

 van den draad. 



Er mag niet uit het oog worden verloren, dat er behalve de 

 invloed der spaninrichting, verschillende krachten zijn, die op den 

 kwartsdraad werken. Indien de draad zoo dun is, dat zijn elasticiteit 

 mag worden verwaarloosd, terwijl alleen de zwaartekracht in reke- 

 ning behoeft te worden gebracht, dan zal hij bij volkomen verslap- 

 ping den vorm eener kettinglijn aannemen. Is hij paramagnetisch, 

 dan zal hij in het sterke, nimmer volmaakt homogene magnetische 

 veld naar een der polen worden gebogen. En wanneer zijn elasticiteit 

 niet mag worden verwaarloosd, zal hij vormen aannemen, die dooi- 

 den stand en de richting der uiteinden bij de bevestigingsplaatsen 

 worden bepaald, terwijl bovendien een geringe torsie om de lengteas 

 haar invloed kan doen gelden. 



Wanneer men de spanning van den draad geleidelijk vermeerdert 

 door het boveneinde van den draad opwaarts te schroeven, kan men 



