( 883 ) 



een gewichtige rol. Want om uitslagen van doelmatige grootte, bijv. 

 van 10 tot 15 niM. te verkrijgen, moet de gevoeligheid van den 

 galvanometer zóó worden geregeld, dat een spanningsverschil van 

 10-4 Yolt in de keten met 1 mM, ordinaatlengte correspondeert. 

 De kwartsdraad moet, om dit te bereiken, vrij zwak worden ge- 

 spannen, zoodat de uitslagen aperiodisch zijn en in deze omstandig- 

 heden zal een vermindering van den weerstand der snaarbeweging 

 een versnelling van den uitslag ten gevolge hebben. 



Houden wij aan de bovengenoemde voorwaarde vast, dat een 

 spanningsverschil van 10~ 4 Volt in de keten, met 1 mM. ordinaat- 

 lengte moet correspondeeren, dan schrijven wij met snaar n°.13een 

 menschelijk electrocardiogram dat bijna absoluut nauwkeurig is. 



Met snaar n°. 10 en vooral met snaar n°. 14 worden dan echter 

 krommen geschreven, die correcties noodig maken. Hoewel de be- 

 dragen dezer correcties klein zijn en een vollen millimeter niet over- 

 schrijden, zoodat men ze in vele gevallen verwaarloozen mag, is 

 het toch niet overbodig om hier met een enkel woord aan de oorzaak 

 der afwijkingen te herinneren. Zij is gelegen in de verhouding van 

 de snelheid van den galvanometeruitslag tot de snelheid van de 

 potentiaalschommeling bij de hartsactie. 



Hoe sneller de galvanometeruitslag geschiedt, des te nauwkeuriger 

 zal het photogram der potentiaalschommeling zijn. 



De gevoeligheid van snaar n°. 14 moet voor het schrijven van 

 het menschelijk electrocardiogram zoo worden geregeld, dat ongeveer 

 1 mM. ordinaatlengte met 0,5 X 40 -8 Ampère correspondeert. Nu 

 wordt de grenswaarde der aperiodiciteit bij dezen kwartsdraad in 

 een keten met geringen uitwendigen weerstand eerst bereikt bij een 

 ongeveer vier-maal grootere spanning der snaar. Kon men door het 

 aanbrengen van een luchtledig den weerstand der snaarbeweging 

 verminderen, zoodat de grens der aperiodiciteit reeds bereikt werd 

 bij de eerstgenoomde gevoeligheid, dan zou men bij het schrijven 

 van het electrocardiogram de snelheid der snaarbeweging aanzienlijk 

 vergrooten, waardoor ook snaar 14 de potentiaalschommelingen 

 bijna absoluut nauwkeurig zou kunnen weergeven. 



Wij gaan thans over tot de behandeling van een tweede voor- 

 beeld uit de electrophysiologie, het onderzoek van de actiestroomen 

 eener zenuw. Hierbij verschillen de eischen, die aan den galvano- 

 meter moeten worden gesteld in vele opzichten van de boven om- 

 schrevene. Kiest men tot object een kikvorschzenuw uit, van welke 

 de stroom naar den galvanometer moet worden afgeleid, dan zal 

 men met een grooten uitwendigen weerstand bijv. van 10 5 Ohm 

 rekening moeten houden. 



