(452) 



binding, waarbij dus de depolarisatiestroom door den tweeden gal- 

 vanometer ging. 



Inderdaad vond ik de polarisatie met haar karakteristieke eigen- 

 schappen, maar haar sterkte was niet meer dan enkele procenten 

 Aan den hoofdstroom en dus inderdaad te klein om als oorzaak van 

 phaseverschil en verandering amplitude verhouding te dienen. 



Na dit onderzoek heb ik een stel niet-polariseerende aardplaaten 

 (geamalgameerde zinkplaten gedoopt in een oplossing van Zn S0 4 , 

 in poreuse potten) x ) op het Observatoriumerf geplaatst en mij naar 

 Cheribon begeven om daar een gelijksoortig stel te plaatsen. De 

 herhaling van de boven beschreven proef toonde inderdaad het uit- 

 blijven van polarisatie aan. 



Hierna heb ik den eenen van de twee telefoondraden tusschen 

 Batavia en Cheribon met de oude polariseerende, den anderen met 

 de nieuwe niet-polariseerende aardplaten verbonden en de twee 

 aardstroomen op dezelfde strook, gelijktijdig, met dezelfde gevoeligheid, 

 en een registreersnelheid van 24 cm. per uur samen met de mag- 

 netische component zich laten opteekenen. Scherper kon het experiment 

 moeilijk genomen worden. 



De uitkomst was voor het phaseverschil, zooals ik verwachtte, 

 een zeer geringe invloed in den boven aangeduiden zin ; voor de 

 amplitude verhouding vond ik voor één nacht ook een zeer kleinen 

 invloed in de verwachte richting, maar gedurende twee andere 

 nachten een iets grooteren invloed in tegengestelden zin. Ik meen die 

 laatste invloeden aan de onvermijdelijke onnauwkeurigheid in de 

 schaal waardebepaling (door het inschakelen van een element van 

 bekende electroinotorisehe kracht) te moeten toeschrijven. 



In elk geval was voldoende bewezen, dat de polarisatiestroom 

 niet de oorzaak der gevonden verschijnselen was, en kan ik derhalve 

 die verschijnselen als werkelijk aannemen. 



Verband tusschen Aardstroom en Magnetische kracht. 



Indien wij het verband tusschen de variatie van aardstroom en 

 magnetische component nader willen onderzoeken, is het noodig de 

 variaties der laatste op zichzelf te beschouwen. 



Als regel geldt nu te Batavia, dat de twee horizontale componenten 

 gelijktijdig veranderen, cl. w. z. dat doorgaans tusschen de omkeer- 

 punten van X en Y slechts een gering tijdsverschil bestaat, en dat 

 daarentegen Z meestal een phaseverschil van 90° met X en Y heeft. 

 Ad. Schmidt (Met. Zeitschrift 1899) heeft er op gewezen, dat de 



*) C. A. BrandeH; Inaugural Dissertalion, Helsingfors, 1888,- 



