( 4o6 ) 

 redigheid met / — (bij nog kleinere T zelfs omkeer) en voor Sema- 



rang en Soerabaja evenredigheid met / — . 



Ad. Schmidt (Met. Zeitseh. 1902 pg. 94) werpt de onderstelling 

 op, dat de stroom in den draad alleen door inductie zou kunnen 

 ontstaan, daarbij den draad door de aarde gesloten denkende. 



Dan wordt, het geval zeer eenvoudig gesteld, door toepassing 

 van den regel van Ampère : 



dX d 2 Z 



A E -W — — 7 — + (f 



dl dip dl 



Dat maakt dus ten opzichte van het bovenstaande liet onderscheid, 

 dat de variatie Z in het spel komt, 



De Z verandert evenwel in equatoriale streken weinig en kan 

 onmogelijk de theorie met de_. waarnemingen in overeenstemming 

 brengen. 



De langzame toeneming van den aardstroom bij toeneming der 

 frequentie wijst niet op inductie, maar eerder op direct verband met 

 den primairen stroom. 



De grootheid — — heeft inderdaad, vergeleken met — , zulk een 

 1 -}- c T 



langzaam verloop. Maar vanwaar dan het phase-verschil ? 



Dat phaseverschii is volgens Schuster-Lamb juist afnemend voor 

 snellere trillingen, terwijl het bij den aardstroom constant blijkt te zijn. 



De verschillen in de sterkte en het phaseverschii van den aard- 

 stroom voor de lijnen naar Anjer, Cheribon, Billiron en Buitenzorg 

 kunnen nog door verschil in geleidbaarheid van den bodem tusschen 

 die plaatsen en Batavia verklaard worden. 



Zoo ligt tusschen Anjer en Batavia de vulkaan Karang en is 

 daarom die geleidbaarheid vermoedelijk grooter, dan tusschen Batavia 

 en Cheribon en kan het feit, dat de aardstroom vier maal sterker 

 is, daaraan worden toegeschreven. 



De groote sterkte van den aardstroom voor Buitenzorg — Batavia 

 is misschien gedeeltelijk aan de zelfde oorzaak, en bovendien aan 

 het hoogteverschil (280 M.) toe te schrijven; die tusschen Billiton 

 en Batavia aan hei goed geleidende zeewater. 



Voor de lijn Semarang — Batavia en Soerabaja — Batavia vinden 

 wij evenwel voor de amplitudeverhouding een principieel onder- 

 scheid bij kortdurende oscillaties. Elke poging tot verklaring van het 

 verband tusschen aardstroom en magnetische variatie zal ijdel zijn 

 zoolang dit niet bevestigd en verklaard is. 



