( 464 ) 



Dit verklaart voor een deel hoe het woord schiefer in de nederlandsche 

 terminologie zich eene, hoewel weinig vast omschreven, plaats kon 

 veroveren ; er was behoefte aan een woord met een anderen begrips- 

 inhoud. Met het woord schiefer *) deed men echter een ongelukkige 

 keuze, daar dit, door eene plaats in te nemen naast het woord 

 lei, in onze terminologie noodzakelijk een beperkter inhoud moest 

 verkrijgen dan het in de taal, waaraan het werd ontleend, in ver- 

 schillende combinaties bezit 2 ). Daarvan is een scheeve toestand het 

 gevolg geworden die niet te verbeteren is door het in onbruik 

 geraakte schever steen 3 ) weer ingang te doen vinden, hetgeen wel 

 eens beproefd is in den korteren vorm schever 4 ). Juist om het gevaar 

 voor begripsverwarring, dat er in de analogie met het duitsche stam- 

 verwante woord schuilt, lijkt dit woord minder geschikt. Het overeen- 

 komstige engelsche shiver, dat zich in de mijn werken gehandhaafd 

 heeft in de beteekenis van ,,flake of stone, shale, slaty débris", 5 ), 

 komt als wetenschappelijke vakterm niet voor 6 ) en zou als zoodanig 

 naast shale en slate ook geen plaats kunnen vinden. 



De oplossing van het vraagstuk wordt aanmerkelijk vereenvoudigd 

 door de omstandigheid, dat het eng. shale met het in 't noordneder- 

 landsch niet gebruikelijke schalie etymologisch identiek is. Terwijl 

 het eng. shale als bijvorm van scale en shell rechtstreeks herleid kan 

 worden tot het oud-engelsch scale, schale, 7 ) is dit schalie gevormd 

 uit het OLid-fransch escaille (fr. écaille, ital. scaglia) dat echter op 

 zijn beurt weer aan het germaansch is ontleend 8 ). Waar nu deze 

 beide woorden, zoowel in afstamming als in beteekenis ten nauwste 

 samenhangen, kan het niet aan ernstige bedenking onderhevig zijn, 



J ) Reeds in de meeste nederlandsche woordenboeken binnengeslopen. 



2 ) Zooals bekend, worden ook met het deensch-noorsch ski f er, zweedsch skiff er 

 het totaal der dungelaagde, plaalvormig al of niet volgens het afzettingsvlak 

 splijtende, zoo ook de „schisteuze" gesteenten aangeduid. 



s ) Plantijn, cf. E. Verwijs en J. Verdam, Middelned. Woordb., IV, 336—337 ; 

 Vil, 224; J. i). W. Grimm, Deatsch Wörtb. IX, 1. sq. Bij Kiliaen komt schever steen 

 voor in de beteekenis van 1°. schalie, 2'. sicamb., d. i. ongeveer kleefsch voor 

 lat. silex (meded. v. Prof J. W. Muller). 



4 ) Zie verder Kluge, Etym. Wörtb. d. deutsch. Spr. 337; Grimm, 1. c., E. Muller, 

 Etym. Wörtb. d. engl. Spr. II, 378. 



5 ) Wright, Eng. Dial. Dict. V, 392. 



6 ) Cf. Arch. Geikie, Text Boot of Geology, Jas. Geikie, Struct. a. Field Geology ; 

 Teall, British Petrography. 



7) Muller, II. 365. 



8 ) vgl. angelsaksisch scealu, putamen, gluma; gotisch skalja, „Ziegel, eigentlich 

 wohl Schindel, Schuppenartiges ,, , Kluge, 331 ; Franck, Etym. Woordb. d. ned. 

 Taal, 827; Muller, II, 365; Kluge, 294, 351 ; Verwijs en Verdam, VII, 224; Grimm, 

 VIII, 2060-2064. 



