(465 ) 



parallel aan het eng. shale : „applied to all argillaceous strata. . . . 

 whicli split up more or less perfectly in their line of bedding", l ) den 

 nederlandschen term .schalie te plaatsen. 



Prof. J. W. Muller had de welwillendheid mij het volgende mede 

 te cleelen : 2 ) „Voor zoover ik het vraagstuk kan doorgronden is het 

 aldus geschapen met die twee woorden : vanouds is lei in Holland, 

 Utrecht en de (noord- en zuid-) oostelijke gewesten (vgl. ook Lorelei, 

 Erpeler Lei aan den Rijn, enz.), schalie daarentegen in de zuid- 

 westelijke : (Vlaanderen, Zeeland en de Zuid-Hollandsche eilanden) 

 het eenige woord geweest voor beide, thans door de geologen nader 

 onderscheiden gesteenten. Nu wilt gij het noordoostelijke woord tot 

 de eene, het zuidwestelijke tot de andere soort gaan beperken. Dat 

 is natuurlijk iets willekeurige, maar in eene wetenschappelijke ter- 

 minologie heeft" men dergelijke onvolksaardige, kunstmatige onder- 

 scheidingen noodig, en er is niets tegen ; het Vlaamsche volk zal 

 alles schalie, het Hollandsche alles lei blijven noemen en ook daar 

 is niets tegen." Prof. G. A. F. Molengraaff was zoo goed, mij te 

 schrijven, dat hij zich reeds op zijne colleges van den term schalie 

 als aequivalent van het eng. shale bediende ; 3 ) een gelukkige omstan- 

 digheid, die niet alleen pleit voor het gewicht der aangevoerde 

 gronden, maar er tevens krachtig toe zal bijdragen, dezen term 

 ingang te doen vinden 4 ). 



Het eng. slate 5 ) heeft betrekking op de kleigesteenten, die door 

 eene metamorphose, waarbij de druk de overhand heeft gehad zonder dat 

 daarmede elke chemische omzetting is uitgesloten, eene dunplatige 

 splijting hebben verkregen, welke steeds evenwijdig is aan de as der 

 synklinale of antiklinale vouwen van het terrein en daardoor met 

 het oorspronkelijk afzettingsvlak de meest willekeurige hoeken kan 

 maken 6 ) (,,valsche gelaagdheid"). Het verdient aanbeveling, in over- 



1 ) Nicholson bij Wright, V, 348. Argh. Geikie's definitie luidt (op. cit. 2d edit 

 1885, 164), shale, (synon. fr. schiste, d. Schieferthon), „clay that has assumed a 

 thinly stratified or fissile structure," zie verd. Jas. Geikie, 62. Naast het fr. argile 

 schisteiise kent het ital. scisto argilloso (argilloscisto) en argilla scagliosa, lett. 

 kleischalie. 



2 ) Brief van 24 Dec. '07. 



3 ) 16 Dec. '07 : voor klei- of andere gesteenten „met onduidelijke, min of meer 

 schelpachtige gelaagdheid." 



4 ) De term schalie werd door wijl. Prof. J. L. G. Schroeder v. d. Kolk gebezigd 

 voor het eng. crystalline schist, maar wist zich in die beteekenis niet staande 

 te houden. 



6 ) Oud-eng. slat, sclat, sklat, oucl-fr. esclat, fr. êclat; bij Gotgrave: „esclat, 

 a shiver, splinter, also a thin lath or shingle" cf. Muller, II, 400 — 401. 



6 ) Jas. Geikie, op. cit. 76, 220, sq.; Wright, 504; Arch. Geikie, 125— 126: „In 

 England the term slate or clay-slate is given to argillaceous, not obviously 

 crystalline rocks possessing lliis cleavage structure", (syn. argillaceous schist, 

 IV. pit f/l lilc, phyllade; schiste ardoise; d. Thonschiefer, Thonglimmerschiefer). 



32 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XVI. A°. 1907/8. 



