( 503 ) 



§ 3. Bepalingen run andere waarnemers. 



Ter vergelijking met de uitkomsten der beide vorige §§ kunnen 



slechts dienen de bepalingen van Travers, Senter en Jacquerod. ! ) 



Zij vinden : 



1°. voor den spanningscoëfücient van den lieliumtliermometer bij 



ro°c— ioo°c-| 

 700 mM. nulpuntsdruk L «» J 7 oo — 0.00366255 hetgeen overeen- 



ro°c— iuo°c~| 

 komt met 0.0036628 voor |_ «v Jt, en 



2°. voor het verschil der aanwijzingen van den lieliumtliermometer 

 /iie en den waterstofthermometer t^ (beide van ongeveer 1000 mM. nul- 

 puntsdruk) bij het kookpunt van zuurstof (t\i 2 — fee)— i8o°c , =«0°.10 > 

 en bij dat van waterstof (fe 2 — fee)— 252°o = 0°.20, verschillen die 

 zoo belangrijk zijn, dat Callendar '-) er uit afleidt, dat de correcties 

 van den lieliumtliermometer tot de absolute schaal negatief zijn. 



Beide van de mijne , sterk afwijkende uitkomsten kunnen onge- 

 dwongen verklaard worden, wanneer men aanneemt, dat de bepaling 

 van den spanningscoëfücient van helium door Travers, Senter en 

 Jacqüerod niet de juiste waarde heeft opgeleverd. Herleidt men nl. 

 de door hen gevonden verschillen in aanwijzing van hun helium- en 

 hun waterstofthermometer met behulp van de vorrecties van ieder deze 

 thermometers tot de absolute schaal, die in Med. jS Tu . 100 1 en in 

 Tab. I van deze Mededeeling gegeven zijn, tot het verschil in aflezingen 

 op de absolute schaal, welke men bij dezelfde temperatuur vindt 

 met behulp van den waterstofthermometer, die 6fe o geeft, en met 

 behulp van den heliumthermometer, die 6u& geeft, zoo blijft bij 

 — 182° over een verschil 



(# H2 _ H e)-i82° = 0°.1Ó — 0°.049 - 0°.002 - 0°.05 

 terwijl men door extrapolatie van de tot — 217° gevonden correcties 

 voor — 252° zou vinden 



(#H 2 — H e)-252° = 0°.20 — 0°.12 — 0°.02 = 0°.10. 



Nu is bij de berekening der temperaturen 4h 2 en tm c door ge- 

 noemde onderzoekers de spaiiningcoefncient van den heliumthermo- 



( IIe A 

 nieter I a v I gelijk genomen aan die van den waterstof- 



\ l /Travers 



thermometer bij denzelfden nulpuntsdruk (voor 1000 mM. dus 

 0.0036628). Wanneer de door mij toegepaste correcties juist zijn 



] ) Phil. Trans. Ser. A. Vol. 200 p. 105—180. Dool- Kuenen en Randall (Proc. 

 Roy. Soc. Vol. 59) is eene bepaling verricht; die daar zij alleen op het oog had 

 uit te maken of het helium zich normaal gedraagt, niet tot de nauwkeurigheid 

 opgevoerd is, noodig om haar aan isothermebepalingen te kunnen toetsen. 



') Phil. Mag. [6] 5. 1903. 



