( 515 ) 



beide isomere 'chloriden; bij stilbeen en benzylidem-anïline ; bij dibenzyl 

 en benzyiamline, etc, - zulke theoretisch afgeleide betrekkingen 

 experimenteel bevestigd gevonden worden. 



>> T óg frappanter in dit opzicht nu zijn de hier volgende gegevens, 

 welke betrekking hebben op de halogeenderivaten van koolwaterstof- 

 fen met open ketens, en die dus opnieuw eene aanwijzing geven 

 voor de principieele juistheid van den grondslag, waarop genoemde 

 theorie is opgebouwd. Het spreekt van zelve, dat daaruit noch voort- 

 vloeit, dat zij een surrogaat zou kunnen zijn voor de struktuurtheo- 

 rieën der organische chemie, of voor de daar geldende stereocliemische 

 opvattingen ; noch, dat men in haar eene explikatie mag zien voor 

 het valentie-begrip, of eene verklaring van de al of niet aan- 

 wezige mengbaarheid in den vasten aggregaat-toestand. Daar zij 

 rtl! over de onderlinge chemische bindingswij ze der atomen absoluut 

 geene veronderstellingen .insluit, noch voor het begrip der chemische 

 landing in 't algemeen eenige verklaring wil geven, - - zoo is het 

 duidelijk, dat zij voor de sterische ligging der atomen van 't samen- 

 gestelde molekuul tot beelden voeren kan, welke afwijkend zijn van 

 die, welke door de stereochemie worden afgeleid ; want deze laatsten 

 toch zijn gebaseerd op stilzwijgend aangenomen voorstellingen omtrent 

 de wederkeerige beïnvloeding der atomen, welke aan de werkings- 

 wijze van de in de mechanica gebruikelijke, ruimtelijk gerichte 

 krachten onmiddellijk ontleend zijn ; en toch is voor het recht, om 

 eene chemische bindingseenheid op ééne lijn te stellen met eene ruimte- 

 lijk gerichte krachtseenheid, die b.v. langs de verbindingslijn der 

 atoom-centra werkt, geenszins eenig zeker bewijs geleverd. 



Dat de theorie óók in kristallografischen zin vele problemen onop- 

 gelost laat, is niet te ontkennen. Van het verschil in grootte dei' 

 aangroeingssnelheden der kristallen in diverse richtingen vermag zij 

 geen rekenschap te geven, en dat zij tusschen geometrische vorm- 

 analogie en mengbaarheid in den vasten toestand evenmin een oor- 

 zakelijk verband kan 'uitdrukken, wordt hier weder bewezen door 

 het feit, dat deze halogeen-derivaien voor liet meerendeel, ondanks 

 hunne groote vorm-analogie, geene of slechts uiterst geringe meng- 

 baarheid vertoonen. Maar het feit alleen, dat de door haar voorspelde 

 vorm-overeenkomst, ook werkelijk experimenteel gevonden wordt, 

 is op zichzelf al een hoogst belangrijk argument te harer gunste 

 hoewel daarbij een zwak punt blijft de onmogelijkheid, om de 

 indices der waargenomen hoofd-vormen, in eene eenvoudige relatie 

 te brengen met de afgeleide strukturen. 1 ) 



] ) Dat trouwens Hauij's wet in dezen zin nog al eens moeilijkheden oplevert, 

 is niet te ontkennen. Zoo heb ik b v. onlangs bij 't 2-4-6-tribroombenzonitril en 



