( 584 ) 



de elementen van groep B bepaald uit het tijdstip van het midden 

 der eclips, die van groep A uit den duur van de eclips. Deze laatste 

 is echter in even groote mate als van die elementen afhankelijk van 

 den vorm van den schaduwkegel, d. i. van de afplatting van 'de 

 planeet. Daar nu deze niet met voldoende nauwkeurigheid bekend 

 is, zijn eclips waarnemingen voor de bepaling der breedtes ten eenen- 

 male onvoldoende. De elementen der eerste groep moeten dus uit- 

 sluitend uit heliometrische of photographische waarnemingen der 

 satellieten buiten de eclipsen worden afgeleid. 



B. Voor de bepaling van de elementen van de groep B zijn de 

 eclipswaarnemingen daarentegen van hooge waarde. De enkele eclips- 

 waarneming, die een ^ök-bepaling is, levert een zeer veel nauwkeu- 

 riger vastlegging van de lengte der satelliet dan de enkele extra-eclips- 

 waarneming. Hier tegenover staat dat de laatste kunnen herhaald 

 worden zoo dikwijls de weersgesteldheid en de beschikbare tijd van 

 den waarnemer het toelaten, terwijl eclipsen zich slechts in beperkt 

 aantal voordoen. Een voordeel van de eclips waarnemingen is weder 

 dat hunne nauwkeurigheid onafhankelijk is van den geocentrischen 

 afstand van Jupiter, terwijl die der micrometrische waarnemingen 

 met dien afstand omgekeerd evenredig is. De laatste zullen dus 

 gewoonlijk in serieën binnen enkele maanden aan weerszijden van 

 het tijdstip der oppositie vereenigd worden. Toch moet in dit ver- 

 band niet vergeten worden dat ver van de oppositie de tijd gedurende 

 welken Jupiter boven den horizon is, en dus het aantal waarneem- 

 bare eclipsen, snel afneemt. 



Voor de eerste satelliet, waarvan de eclipsen talrijk en de micro- 

 metrische waarnemingen het minst nauwkeurig zijn, is het voordeel 

 hoogstwaarschijnlijk aan den kant der eclips-waarnemingen ; voor de 

 vierde, waarvan eclipsen zeldzaam zijn en de extra-eclips-waarnemingen 

 het best, l ) is de verhouding omgekeerd. Zoolang omtrent de resul- 

 taten afgeleid uit de reeks photometrische eclips-waarnemingen die 

 in de jaren 1878 tot 1903 aan de Har vard-sterren wacht verricht zijn, 

 niets bekend is, is het onmogelijk een definitief oordeel uit te spreken 

 over de relatieve waarde der beide soorten van waarnemingen. Maar 

 in elk geval is de poging gerechtvaardigd om ook de elementen van 

 groep B uitsluitend uit éxtra-eclips-waarnemingen af te leiden. 



C. Wat eindelijk de halve groote assen betreft, deze vertegen- 



x ) Hiermede bedoel ik natuurlijk dat de bepaling van de jovicentrische plaats 

 van de satelliet uit extra-eclipswaarnemingen voor IV het nauwkeurigst is. Dit ligt 

 alleen aan de grootte der halve groote as, niet aan de waarneming zelve. Deze 

 laatste, dus de bepaling der geocentrische plaats, schijnt voor II en III iets nauw- 

 keuriger te zijn dan voor IV en I. 



