( 599 ) 



hunne w.f. veranderd worden. Zij zouden dan geheel onafhankelijk 

 zijn van eclipswaarnemingen. 



De definitieve elementen geven voor de waarnemingen van Bessel 

 de volgende residu s: 



Bessel 1836.0 

 Waargenomen Residu Waargenomen Residu 



h g — 0°'.033 =b°.010 +°.008 h 4 — °.704 =b °.007 + ° 028 



*, — .188 ± 14 + .020 h 4 — .395 =fc 9 + .026 



Hoewel dus t» 4 zeer goed wordt voorgesteld vertoonen h 4 en h 4 

 groote afwijkingen. Het is verder opmerkelijk dat alle residus het- 

 zelfde teeken hebben. Dit moet waarschijnlijk toegeschreven worden 

 aan systematische fouten in de waarnemingen, die dan ook door 

 Schür's discussie aangetoond zijn, en waarschijnlijk door zijne em- 

 pirische correcties niet geheel geëlimineerd zijn. 



De theoretische waarden van h z en h z zijn : 



i /i 8 = t 81 e x sin co 1 + r 82 e 2 sin t5 2 -f- e 6 sin eo 3 + * 84 4 sin d> 4 

 i & 3 = r 81 e l cos a> 1 + r 82 c 2 cos <o 2 + e 3 cos <o 3 + r 34 e 4 cos w 4 . 



De beide eerste termen zijn uiterst klein, r 34 e 4 is echter groot, 

 en deze term heeft Laplace gediend om de massa m 4 , waarmede de 

 coëfficiënt r 34 benaderd evenredig is, te bepalen. Een poging om 

 r 34 af te leiden uit de vergelijking der middelpunts-vergelijkingen in 

 1836 en 1900 heeft, zooals de boven gegeven w. f. en residus reeds 

 doen vermoeden, geen resultaat opgeleverd. Evenmin is eene verge- 

 lijking met 1750 uitvoerbaar, daar Delambke en Damoiseaü alleen de 

 waarden der coëfficiënten en der argumenten opgeven, en het niet 

 mogelijk is hieruit tot de direct uit de waarnemingen afgeleide groot- 

 heden h( en k{ op te klimmen. Ik heb er dus in moeten berusten 

 de waarde van m 4 ongecorrigeerd te laten. 



De waarden van co 3 en co 4 voor 1750, uit de definitieve waarden 

 voor 1900.0 en de definitieve bewegingen berekend, zijn: 



Delambre Damoiseaü 



w 3 313°.0 ± 10°.3 309°.4 315^0 



w 4 179.3 db 1.2 180.3 180.4 



De overeenstemming is zeer goed, en zelfs beter dan verwacht 

 kon worden. 



41* 



