( 600 ) 



Sterrekunde. — De Heer J. C. Kapteyn biedt eene mededeeling 

 aan „Over de gemiddelde stersdichtheid op verschillenden 

 a/stand van het zonnestelsel" 



In de vergadering van 20 April 1901 werd behalve de z. g. 

 helde rheidshromme ook afgeleid de wet volgens welke de sters- 

 dichtheid, d. i. het aantal sterren per volume éénheid, afneemt als 

 men zich verwijdert van het zonnestelsel l ). Daarbij werd aange- 

 genomen, zooals ook nu zal gedaan worden, dat geen opslorping 

 van licht plaats heeft in de ruimte. De aandacht werd er toen op 

 gevestigd dat de helderheidskromme niet zeer merkbaar veranderd 

 wordt als wij binnen aannemelijke grenzen de gegevens waaruit ze 

 is afgeleid veranderen. Dat daarentegen de bepaling van de dicht- 

 heidsafname slecht zeer voorloopig is. Hare discussie werd uitgesteld 

 tot een latere mededeeling , in welke nog andere gegevens van de 

 waarneming dan die welke toen gebruikt werden, in rekening 

 zouden kunnen worden gebracht (t. a. p. bladz. 731). 



Die andere gegevens zijn in hoofdzaak : de totaal aantallen der 

 sterren van verschillende grootte en hare gemiddelde parallaxen. 

 Voor de eersten, de aantallen, heb ik onlangs (zie Publications of 

 the Astr. Lab. at Groningen N°. 18) al het voor mij toegankelijk 

 materiaal bewerkt en naar ik meen zeer betrouwbare uitkomsten 

 verkregen voor de sterren helderder dan 11.5, tamelijk betrouw- 

 bare tot aan de 15e grootte toe. Ofschoon nu de gemiddelde paral- 

 laxen nog ontbreken, kan men toch reeds, uit de aantallen alleen, 

 eene aanzienlijke verbetering der dichtheidsverdeeling, althans voor 

 de grootere afstanden, afleiden. Eene zoodanige afleiding wordt in 

 het volgende gegeven. 



Eene afzonderlijke bepaling voor de verschillende galaktische 

 breedten werd ook nu nog niet doorgevoerd, omdat het mij wenschelijk 

 voorkomt, te gelijk daarmede, de al of niet houdbaarheid nader te 

 onderzoeken van de hypothese welke aanneemt dat de helderheids- 

 kromme (mengingswet) in de verschillende deelen van het stelsel de- 

 zelfde is. 



Reeds heb ik een vrij omvangrijk waarnemingsmateriaal voor dit 

 doel verzameld, maar het zal toch nog eenigen tijd moeten duren 

 eer dit onderzoek met vrucht zal kunnen worden ondernomen. 



In hoofdzaak is het doel der volgende bepaling slechts het ver- 

 krijgen van een eerste denkbeeld omtrent de stersdichtheid, ook voor 

 afstanden die bij het vroeger onderzoek niet rechtstreeks toegankelijk 



l ) Zie ook Publications of the Astr. Lab. at Groningen No. 11, 



