( 622 ) 



De afzonderlijke opnamen vertoonen echter, evenals die welke 

 in § 4 werden besproken, onregelmatigheden waarover eene nadere 



Plaat 



Nr. 



/ 



Afstand-orden 



zonder veld 



in mm. 



Afstand-orden 



met veld 



in m.m. 



H 







r 

 in m.m. 



46^ 



5770 



4.081 



1.067 



20100 



0.014 



1606 



5791 



1.061 



1.044 



20100 



0.017 



160c 



5791 



1.058 



1.050 



8900 



0.008 



461 fl 



5770 



1.110 



1.089 



23800 



0.021 



1616 



5770 



1.110 



1.106 



9000 



0.004 



164 



5770 



0.855 



0.834 



24400 



0.027 



165a 



5791 



0.856 



0.847 



13750 



0.012 



1656 



5770 



0.859 



0.843 



16450 



0.021 



discussie noodzakelijk is. Voor ik echter daartoe overga, wensch ik 

 er de aandacht op te vestigen, clat de verkregen uitkomst omtrent 

 de verschuiving van de middelste lijn van het triplet niet een 

 verschijnsel is, dat uitsluitend aan de ontlading in GtEiSLER'sche buizen 

 eigen schijnt te zijn. 



In eene dissertatie van W. Hartmann *) komt de volgende zinsnede, 

 waarop tijdens het neerschrijven van dit opstel mijne aandacht viel, 

 voor: „Es raag schon an dieser Stelle erwahnt werden, dass der 

 Abstand der Ordnungen beim Einschalten des Magnetfeldes sich 

 mehrfach anderte, und zwar im allgemeinen mit wachsender Feld- 

 starke kleiner warde. 



Dieser Anderung würde rein ausserlich betrachtet eine Verkürzung 

 der Wellenlange entsprechen, doch konnte eine wirkliche Gesetzmas- 

 sigkeit nicht constaürt werden." 



De proeven van Hartmann werden genomen met een echelon 

 spectroscoop, terwijl een vacuüm onderbreker van Michelson als 

 lichtbron diende. De meeste zijner opnamen over koper, ijzer, goud 

 en chroom werden in velden van 8000 tot 12000 Gauss opgenomen. 

 Misschien zou de schrijver zich minder gereserveerd hebben uitgelaten, 

 indien door hem sterkere velden waren gebruikt, waarin het verschijnsel 

 zooveel duidelijker optreedt, In het licht echter der door mij be- 

 schreven proeven mag men wel besluiten, dat ook bij andere metalen 

 eene verandering van golflengte van de middelste component van 

 denzelfden aard optreedt, als voor de kwikzilverlijnen werd aangetoond. 



i) W alther Hartmann. Das ZEEMAN-Phaenomen im sichtbaren Spectrum von 

 Kupfer, Eisen, Gold und Ghrom. Dissertation, Halle a. cl. S. 1907. p. 10. 



