( 642 ) 



kortstondige waarneming mogelijk, die het photographeeren met lange 

 expositie verijdelde. Daar ons 'V 4 -plaatje ongeschikt bleek konden wij 

 de circulaire polarisatie nog niet bepalen; ook gedoogde onze inrich- 

 ting de waarneming van een transversaal-effect bij equatorialen stralen- 

 gang niet; wij hopen deze bezwaren mettertijd te ondervangen. 



§ 8. Van de overige metalen der derde reeks bestaan o.a. nog de 

 volgende verbindingen met karakteristieke absorptiespectra 1 ): Saffier, 

 C0CI3, KMn 4 , FeCl 3 , laatstgenoemd met sterk negatieve draaing, 

 alsmede eenige samengestelde rhodaniden. Hiervan onderzochten wij : 



Cobaltammoniumrhodcmied [(NH 4 ) 2 Co (CNS) 4 ] in vrij verdunde 

 alcoholische oplossing: bij 18° onscherpe band 594—663; absorp- 

 tiegrens bij 696. Bij — 193° werd de blauwe oplossing vast maar 

 bleef doorzichtig, hoewel bleeker van kleur; de banden worden 

 smaller naarmate de temperatuur daalt; men ziet ten slotte onscherpe 

 banden 580—586, 597—605, en 618—620; schaduw tot 645. 



§ 9. V ij f d e reeks. Deze omvat thans, volgens toenemende 

 atoomgewichten van 140 tot 175 gerangschikt : Cerium, Praseodym, 

 Neodym, Samarium, [Europium~\. Gadolinium, [Tevbium, Dyspro- 

 sium], Erbium, Ytterbium 2 ); de drie tusschen [ ] geplaatste waren 

 in 1 899 nog niet verkrijgbaar ; de verbindingen der overige bleken 

 toen sterk paramagnetiscb, met een maximum voor erbium. De zicht- 

 bare absorptiespectra der cursief gedrukte metaalverbindingen ver- 

 toonen de bekende in hooge mate selectieve eigenschappen ; wellicht 

 zoude een nauwkeurig onderzoek ook voor de ,, witte" verbindingen 

 van Ce, Gd en Yb iets dergelijks opleveren, al was het ook slechts 

 in het ultraviolette of infraroode spectrum. Wij hebben ons voor- 

 loopig bepaald tot verbindingen van neodym en erbium, die in 

 1899 bij de magnetische metingen waren gebruikt. Aan de heeren 

 Rosenheim en R. J. Meijer zijn wij ten zeerste verplicht voor hunne 

 welwillende hulp op dit speciale chemische terrein. 



Neodymnitraat [Nd (N0 8 ) 3 . 6 H 2 0]. Bij matige verhitting verdrijft 

 men het kristal water en houdt men bij afkoeling een fraai rozenroode 

 amorphe doorzichtige massa, die eenigen tijd onveranderd blijft. Aan 



x ) Verg. J. M. Hiebendaal, proefschrift Utrecht 1873. 



2 ) Verg. R. J. Meijer, Handb. der anorg. Chemie 3 p. 129—338, Leipzig 1906. 

 Scandium, Yltrium en Lanthaan hebben lagere atoomgewichten en diamagnetische 

 verbindingen. Holmium en Thulium zijn thans nog niet genoegzaam chemisch bepaald. 

 Over de absorptiespectra verschenen onlangs nog de volgende onderzoekingen : W. 

 Rech, Zeitschr. wiss. Photogr. 3 p. 411, 1906; — Helen Schaeffer, Physik. Zeitschr 

 7 p. 822, 1906 ; B. Schaefers. Dissert. Bonn 1907. 



